Eerste hulp bij taalachterstand
zestienhonderd woorden op de mat

De gemeente Amsterdam heeft een lijst opgesteld van 1600 woorden die belangrijk zijn voor vmbo-scholieren. Scholen moeten aandacht gaan besteden aan deze woorden tijdens de les. *)

Veel leerlingen die net van het basisonderwijs komen, beheersen vaak veel woorden niet die zij tijdens hun opleiding nodig hebben, meldt de gemeente Amsterdam.
Enkele van de woorden zijn uitdrukking, motief en vergelijken.
Het is de bedoeling dat leraren in de brugklas aandacht gaan besteden aan de lijst en dat leerlingen de woorden na hun eerste schooljaar beheersen.

Voor het onderwijs in in de Nederlandse taal zijn onvoldoende middelen beschikbaar
Dan is het wachten op wanprestaties.
Dus moet er bijgestuurd worden met handige woordenlijstjes op placemats.
Dat kost wel weer wat, want die lijsten moeten door fors betaalde wetenschappers opgesteld worden, maar dan zijn de stadsbestuurders weer even gerustgesteld.

Verbanddoos
Jan Kuitenbrouwer vergelijkt dat in de NRC met een auto die stuurloos door het verkeer raast en hier en daar een slachtoffer maakt. De bestuurder heeft een stapel EHBO verbanddozen op de achterbank liggen, gooit die naar de slachtoffers, en scheurt door.

Met zo'n pleisterkit voor de woordenschat op de bureaumat van vmbo' ers gaat het Amsterdamse onderwijs nu aan de slag.
We hadden al een placemat voor de kleuterjuffen, maar daar hoor je nooit meer iets van.

Kuitenbrouwer vraagt zich af of het probleem van de taalarmoede in de brugklas van het vmbo met een woordenlijst opgelost is. Natuurlijk niet.
Docenten in die brugklas zijn niet op hun achterhoofd gevallen en weten maar al te goed over welke woordenschat hun leerlingen beschikken. Vetcool toch.
De opstellers van de EHBO-lijst vertellen niet hoe groot de woordenschat van deze kinderen feitelijk is, dus naar de proportionele ambitie van deze operatie moet worden gegist.

De woordenschat van een leerling is nu 8.400 woorden, maar zou 10.000 moeten bedragen.
Als je even gaat rekenen dan moet in de brugklas van het vmbo dus ongeveer eenzesde van de basisschool worden ingehaald!
Even bij de toekomstige gebruikers van de woordenlijst vragen of dat in een jaar lukt.
Ze zullen uitdrukking moeten geven aan het motief om leerlingen te vergelijken.

Henk van Faassen

*)
De basislijst schooltaalwoorden is ontwikkeld door het Instituut voor Taalonderzoek en Taalonderwijs Anderstaligen van de Universiteit van Amsterdam in opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente Amsterdam. De ontwikkeling van de basislijst maakt deel uit van het gemeentelijke leesproject ´het VMBO-leest´. De lijst kan ook worden gebruikt in het voortgezet speciaal onderwijs en in de onderbouw van Havo/VWO scholen.