Schrijven met een verstandelijke beperking
Vissen zwemmen leren

foto: Frederice van Faassen

Vissen zwemmen leren is de titel van een handboek dat gaat over hoe je met mensen die verstandelijk beperkt zijn gedichten kunt schrijven.
Oud pemier Wim Kok hield het boek ten doop op 30 november 2005 en bood het nadrukkelijk een tweetal kamerleden aan met de opdracht: ondersteun dit fantastische project.

Mensen met Down, zijn zelf niet down
Dat bleek overduidelijk uit het gedicht dat één van de zogenoemde cliënten voorlas.
De projectgroep 'Het Gedicht' heeft de afgelopen zeven jaar op basis van de ideeën van Taalvorming een werkwijze beschreven om met verstandelijk gehandicapten te praten en te schrijven.
In de meeste instellingen, waar gehandicapten voor een creatieve dagbesteding komen, wordt veel met klei, verf en textiele werkvormen gedaan. Maar dat taal voor deze mensen een unieke kans is zich individueel te uiten, daar dacht men niet aan. Men praat veel tegen de mensen met bijvoorbeeld het syndroom van Down, maar laat ze zelf niet aan het woord.
Dat het bijzonder is om naar die mensen te luisteren bleek van alle kanten als ze hun zelf geschreven gedichten voorlezen.
Dat mensen zonder een verstandelijke handicap vaak een grotere belemmering hebben om zich te uiten blijkt als je de prachtige open gedichten van de 'downers' leest.

Taal is gratis en voor niets
Het unieke van de werkwijze is dat het mes aan alle kanten snijdt.
Als vandaag de dag vooral wordt gesproken over de oplopende kosten in de zorg, blijkt dat taalvorming relatief weinig kost, maar een inhoudelijke vernieuwing betekent die veel oplevert.
Taalbeheersing en zelfvertrouwen zijn belangrijke pijlers onder de emancipatie van mensen met een verstandelijke beperking.
Daarnaast hebben de schrijvende gehandicapten een grote bijdrage geleverd aan de beeldvorming over de groep zelf.

De begeleiders gaan aan de taalslag
Vissen Zwemmen Leren is een praktisch werkboek.
Het bevat naast een verdieping en theoretische fundering van de werkwijze vele praktische handreikingen om Taalvorming in de eigen groepen uit te voeren. Het is rijk geïllustreerd, met foto's en gedichten.
Bij het boek hoort een interactieve cd-rom waarmee lezers zelf aan de slag kunnen om gedichten te maken volgens de werkwijze Taalvorming.

Vissen zwemmen leren, over taalvorming en persoonlijke ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke handicap door het schrijven van gedichten, praktisch handboek (met cd-rom)
samenstelling en redactie Emke Spauwen en Cees van der Pluijm
Nijmegen/Diemen (De Stiel/AGO) 2005, ISBN 90 70 415 36 4

naar boven