startpagina

trefwoorden


literatuur

foto's, werk

gerelateerde
artikelen:

nut van
taalonderwijs


kracht
van het nieuwe
leren





Zinvol onderwijs
Het nieuwe leren en Kunsteducatie

Het nieuwe leren maakt de laatste tijd de tongen los
Er wordt een nieuw soort scholen opgericht.


Jonge ouders hebben zelf soms een vervelende tijd op school gehad
Dat willen ze hun kind niet aandoen en daarom richten ze een eigen school op.
Scholen zoals bijvoorbeeld Kindercampus werken met Ervarings Gericht Onderwijs EGO en benadrukken betrokkenheid, welbevinden, competentie en verbondenheid van zowel de kinderen als de volwassenen.
Voor de kinderen geldt dat zowel een positieve betrokkenheid als een positief welbevinden voorwaarden zijn om te kunnen leren.
Zolang aan deze voorwaarden voldaan is, is een kind in ontwikkeling.

Kenmerk van scholen voor het nieuwe leren
Men legt nadruk op het recht van kinderen om serieus genomen te worden, het recht op een eigen mening.
De kern van het nieuwe leren is de opvatting dat kinderen van nature gemotiveerd zijn om te leren.
De leerkracht moet geduldig wachten tot dat leermoment komt. Hij of zij moet de kinderen dus helemaal loslaten, zodat ze kunnen doen wat ze willen, en op het moment dat ze dat willen.
Dat klinkt anarchistisch maar er zijn wel regels, bijvoorbeeld om de rechten van klasgenoten te beschermen. Iederwijs heeft als belangrijkste verschil met andere onderwijssystemen dat het een systeem van vraag is, en niet van aanbod.


Zinvol onderwijs
Dingen die kinderen willen leren zijn authentiek wanneer ze voor hen betekenis hebben.
Ze leren het verband zien tussen zichzelf en de omgeving waarin ze leven en wat de school hen te bieden heeft.

Wat is de betekenis van kunsteducatie?
Kunsteducatie omvat alle vormen van leren waarbij kunst of kunstzinnige middelen en -technieken als doel of als middel worden gebruikt. Deze middelen en technieken worden doelgericht ingezet om, in dit geval kinderen, de mogelijkheid te geven om zelfstandig en gemotiveerd te kiezen uit, en deel te nemen aan, een gevarieerd aanbod van kunstdisciplines en kunstproducten.

Raakvlakken tussen Taalvorming en Literaire kunstvormen
Als doelgericht leren een vanzelfsprekende omgang met kunst inhoudt, is taalvorming bij uitstek een werkwijze die daarvoor zinvol ingezet kan worden. Taal is immers het meest gebruikte middel bij kunstzinnige overdracht.
Niet alleen binnen het literaire taalgebruik, de verhalen die de kinderen lezen en schrijven, maar ook gerelateerd aan de 'talen' die beeldende kunstenaars, muzikanten en theatermakers gebruiken, blijken de werkvormen van taalvorming effectief te zijn.

Naar kinderen kijken als je over kunst, cultuur en onderwijs nadenkt

Zij hebben een eigen wereld en behoren in die wereld uit te kunnen maken wat er met hen gebeurt. De druk van cognitiviteit ontneemt de kinderen veel van hun natuurlijke mogelijkheden.
Er is in deze tijd sprake van een overheersende werking van techniek, de media en zo meer. De affectieve ontwikkeling moet in de handen en harten van de kinderen zelf plaats vinden.


Vertrouwde begrippen worden opnieuw opgepoetst

Het nieuwe leren is geen modieuze gril, het neemt proporties aan
Ongeveer één op de vijf basis- en middelbare scholen experimenteert met de een of andere vorm van 'het nieuwe leren'.
Een groeiende groep scholen verwerpt traditioneel onderwijs: indeling in groepen, de inrichting van de lokalen, de schoolboeken en de toetsen en testen en zo meer.
"Geen enkele onderwijsvernieuwing wordt zo breed gedragen als het nieuwe leren", meent de Leidse onderwijspsycholoog Rob Martens *)

Het Montessorionderwijs, de Freinetpedagogie, Individueel Voortgezet en Kunstzinnig Onderwijs, de Vrije Scholen, zijn er onder meer uit voortgekomen.
Martens signaleert een massale onvrede over het onderwijs.
Veel kinderen gaan met tegenzin naar school. Ze hebben een hekel aan huiswerk. Ze zijn niet geïnteresseerd in de lesstof.
Volgens hem speelt op de achtergrond een generatieconflict mee. De ouderen benadrukken dat leren nu eenmaal niet leuk is. Dat een school niet zonder discipline en dwang kan.


Het nieuwe leren is niet gebaseerd op één theorie

"Men grabbelt vrijelijk uit de ton die onderwijskunde heet.
Constructivisme, competentiegericht leren, natuurlijk leren, authentiek leren.

Geen twee mensen die er hetzelfde onder verstaan."

Henk van Faassen


*) Rob Martens is universitair hoofddocent is aan de universiteit van Leiden en wordt door Margreet Vermeulen in de Volkskrant van 7 december 2004 geciteerd.

naar index