startpagina

trefwoorden


literatuur

foto's, werk

gerelateerde
artikelen:

Kinderen
ontwikkelen
zichzelf


Ervaringsgericht
onderwijs





Taalvorming als basis voor schrijfdidactiek
Eerst moeten er kinderen en teksten zijn

Er is vaak verwarring tussen ons en de leerkrachten als we het verschil tussen taalleren en taalverwerven ter sprake brengen. We gebruiken soms dezelfde termen maar bedoelen iets anders. Er zijn een aantal woorden aan gehecht waarmee dat gebeurt: taalontwikkeling, betekenisvolle taal, authentieke tekst.
Die begrippen moeten we maar eens verder uitwerken.

Al het schrijven is gezeik Is een steeds terugkerende uitspraak van Antonin Artaud (een wrede theatermaker)


Eerst moeten er mensen zijn waarvoor je theater maakt

Als ik het doortrek naar schrijven, in de zin van publiceren van bijvoorbeeld kinderen, dan zijn er mensen die vooraf gaan bedenken voor wie ze iets gaan schrijven, of nog erger er wordt een prijsvraag uitgeschreven om iets te schrijven.
Die schrijvers mogen niet verbaasd zijn als de kinderen waarvoor ze denken te schrijven, het geschrevene niet waarderen.
Eerst moeten er kinderen zijn, als je voor ze schrijft of wanneer je ze begeleidt in het schrijven.

Kinderen zijn er veel
Ze zijn boos, blij of verdwaald, maar één ding zijn ze niet: een doelgroep.
Volwassenen trouwens ook niet, ouderen niet, homoseksuelen niet, allochtonen niet, zelfs literaire vormers niet.
Een doelgroep suggereert een groep, maar het zou wel eens zo kunnen zijn dat er binnen het schrijven mét mensen noch een groep noch een doel bestaat.

Er bestaat wel een start en een individu
Dat nu trainen de taaldrukkers. Maar er is een probleem: We willen niet beginnen met schrijven. Het starten zelf staat ons tegen. Want beginnen met schrijven suggereert dat er eerst niet schrijven is en dan plotseling wel. Schrijven is dan niet iets nieuws, iets oorspronkelijks creëren, maar geruisloos er in binnensluipen. Het verlangen om van meet af aan al aan de andere kant van de tekst te zijn om maar niet het angstaanjagende dat er in schrijven zou liggen van buitenaf binnen te moeten gaan.

Taalvorming leert om beginner te zijn en geruisloos te starten, zonder plechtigheid, binnen glijden in de taal.
Taaldrukkers hebben dit voortdurend beginnen als kunst verheven. Daarmee is taalvorming basis voor iedere schrijfdidactiek. Er bestaan geen oefeningen om je te laten beseffen dat je allang bezig bent, dat je allang schrijft.
Nirav Christophe


Hier is taal nog niet geweest

Theo Vesseur Lezing door Geert Koevoed (Rijksuniversiteit van Utrecht)
Daaruit een paar citaten.

De transcendente kwaliteit van taal is nauw verbonden
met poëzie en lessen creatief schrijven.
Theo Vesseur zei: "Poëzie onderricht is het leren grenzen van taalmogelijkheden te overschrijden en het onzegbare toch bij benadering onder woorden te brengen"
Soms hebben we het gevoel dat we nu geen woorden hebben voor de ervaring die we willen verwoorden, maar dat ze er in potentie wel zijn:
"Hier is taal nog niet geweest, maar zij zal er wellicht nog wel eens komen"

Grenzen van taal
Het gevoel iets te willen zeggen waar geen woorden voor zijn;
het gevoel alleen te zullen blijven met mijn gevoel.
Daartegenover: de ervaring, niet alledaags maar, voor wie er ontvankelijk voor is,
ook weer niet zo zeldzaam, dat er in taal iets nieuws uitgedrukt wordt, iets moois,
iets subliems; dat taal ergens komt en ons ergens brengt,
waar taal zelf en wij nog niet geweest zijn.
Voor wat we voelen ken ik geen beter woord dan ontroering.