startpagina

trefwoorden


literatuur

bekijk foto's, werk





Taalvorming in groep 8

Ons schriftje als tekstverwerker


We kiezen een gedicht
Een paar weken geleden hebben we met een stapel gedichtenbundels in de klas gewerkt. De kinderen hebben geluisterd naar de gedichten. Ze hebben zelf teksten en dialogen geschreven.
Vandaag is er weer die stapel gedichtenbundels. De boekjes liggen op de grond. We kiezen per groepje van vijf kinderen een bundel en die vijf kiezen een gedicht daar uit dat ze bevalt. Dat gedicht wordt twee keer voorgelezen, iedere keer door een ander kind.
Uit ieder voorgelezen gedicht schrijf ik een spannende regel op het bord. Als alle gedichten voorgelezen zijn kiezen we er één. Daarmee gaan we vanmorgen verder werken.


STIL VERBOND
Een jongen uit de buurt
loopt altijd maar wat rond
met een kleine tamme kauw.
Ze vormen een stil verbond.

De kauw zit op zijn schouder,
deint op zijn voetstap mee.
Hij pikt de jongen in zijn oor.
Net een verliefd stel die twee.

Het is lief maar ook wel raar.
Ze zijn alleen en bij elkaar.

Bas Rompa (uit: Achter de verte)


Begrijpen we het gedicht?
Wat zit er op zijn schouder? Een tamme kauw, wat is dat nou? Het moet wel een dier zijn, want die zijn soms tam en soms wild. Wie heeft er wel eens een dier op zijn schouder gehad? Een duif, een aapje, een kleine papegaai. Het moet wel een vogel zijn in dit geval, want die pikken. We moeten nu nog opzoeken wat voor soort vogel een kauw is.

Werkwoorden en zo
We onderstrepen alle zelfstandige naamwoorden met rood, en de werkwoorden met groen. De kinderen vertellen hoe je die kunt vinden en wat het zijn. Bij persoonsvormen en voltooid deelwoorden wordt naar het hele werkwoord gezocht. Taalvorming en taalles wisselen elkaar op deze manier af.

Ze zijn alleen en bij elkaar
Je kunt midden op het drukke schoolplein met z'n tweeën lekker alleen zijn. Soms voel je je tussen veel mensen alleen. Een andere keer doe je tussen veel anderen even iets met z'n tweeën zoals bijvoorbeeld als je met je trainer een bepaalde techniek doorneemt.
Ik vraag om een lijstje te schrijven van zelfstandige naamwoorden of van werkwoorden die te maken hebben met 'alleen zijn bij elkaar'. Na een tweetalgesprek schrijven we het verhaal in ons taaldrukschrift.
We lezen alle verhalen voor.
Maak een lijstje van de hele werkwoorden en schrijf er de verleden-, of de tegenwoordige tijd achter.
Ineens blijkt dat sommige woorden zowel werkwoord als zelfstandig naamwoord kunnen zijn: "voetballen', 'trainen', 'zwemmen' 'eten'. Per zin kan dat alleen of het één of het ander zijn, maar het is toch wel goed te ontdekken hoe raar taal in elkaar zit. Wat ontdekken we nog meer?

Met gloeiende oren zijn de kinderen op speurtocht in hun teksten en komen alle mogelijke dingen tegen. Dat is precies wat er bedoeld wordt met taalvorming. De regels van de taal leer je door die taal te gebruiken.

Ons schriftje als tekstverwerker
We doen alsof ons taaldrukschrift een computer is. Als je op de tekstverwerker een stuk tekst gaat invoegen, dan zet je de cursor op die plek waar je dat wilt doen en je typt vrolijk een stuk tekst erbij. De rest schuift steeds een stukje op.
Zet in je schrift bij een werkwoord, waar je meer over kunt schrijven, een sterretje. Dat sterretje is de cursor. Schrijf op de volgende bladzijde van je schrift de tekst die ertussen moet. Het is een tekst die heel precies gaat over wat er gebeurt en waar dat is en zo meer.

De verhalen worden allemaal op de computer getypt. De stapel teksten wordt voor vijf groepjes verdeeld en ieder gaat aan het werk met het beter maken van de teksten.
Ieder groepje geeft verantwoording voor de veranderingen. Er is een spreker voor iedere tekst. De hele groep luistert naar de voorgestelde veranderingen, maar de schrijver behoudt het laatste woord.
De leerkracht noteert alle veranderingen en de kinderen herschrijven hun eigen teksten met behulp daarvan op de tekstverwerker. Een ander kind dan de schrijver kijkt alles nog een keer na. Dan krijgt iedereen alle vermenigvuldigde teksten.

Theo Kint en Henk van Faassen


naar boven

naar index