Ervaringsgericht Onderwijs
Het zijn niet de mensen die zeggen het te weten...

Een ervaringsgerichte leerkracht is niet iemand die zegt te weten wat geleerd moet worden.
Die helpt kinderen om zelf hun weg te vinden.
De grondlegger ervan is Ferre Leavers die het EGO ontwikkelde aan de Universiteit van Leuven.
Tussen de onderwijsvernieuwende stromingen neemt het een plaats in naast de pedagogie van Freinet en Whole Language van Goodman.

Een vonk en een tegenwind
Ondanks het feit dat er veel enthousiaste leerkrachten zijn die de vonk overnamen zijn er leerkrachten die zich aangevallen voelen. Deze opstelling herkennen wij goed. Iedere vernieuwing betekent het verlaten van de vertrouwde dagelijkse praktijk. Het eerste dat een onzekere, of zo je wilt, gemakzuchtige leerkracht doet is betwijfelen of het concept haalbaar is en de voorstanders ervan af te schilderen als lastige betweters.
Men hoopte op een enorme onderwijsvernieuwing waarbij onder meer Weer Samen Naar School een rol speelde. Die is niet gekomen omdat velen zich liever vasthielden aan de oude vertrouwde methoden, toetsen en hulpprogramma's, met nadruk op oude. Die leverden de zekerheid waarbij de verantwoordelijkheid bij de 'vakmensen' ligt. Dat je daarmee je eigen deskundigheid en vakmensschap uit handen geeft telde niet.
Die leerkrachten zijn bevreesd als een en ander niet spoort met de 'leerlijnen' die de inspectie van hen eist.

Is het eigenlijk iets nieuws?
Is het zo nieuw te geloven in het belang van welbevinden en betrokkenheid voor een gezonde groei naar een volwaardig bestaan? Van der Mark vraagt zich af: Hoe kan het dat iets bij de één een kettingreactie aan nieuwe gezichtspunten teweeg brengt en dat de ander het niets nieuws vindt? Leavers is geen goeroe die je klakkeloos volgt. Je volgt in je ontwikkeling als leerkracht je eigen ervaringen en inzichten. Je hebt vertrouwen in eigen gevoel en verstand.

Kinderen leren zelf kiezen
Tegenstanders vinden dat EGO kinderen laat aanrommelen en dat dit leidt tot vrijblijvendheid. Dat het slecht is voor zogenoemde risicokinderen.
Koppel daar eens de kwaliteitseisen Welbevinden en Betrokkenheid aan: alle kinderen op school moeten zich vrij voelen om te kiezen, zichzelf durven zijn en zich open kunnen stellen voor wat er op hen afkomt. Hun bezigheden moeten gepaard gaan met een hoge betrokkenheid want pas dan vindt een serieuze ontwikkeling plaats.
Als je kijkt naar de visie op een werkelijke taalontwikkeling in plaats van een taalonderwijs dat vol zit met gefragmenteerde, betekenis- en inhoudsloze opdrachtjes kom je bij taalvorming uit waar het gehele taalonderwijs is gebaseerd op de eigen teksten die gebaseerd zijn op de eigen deskundigheid van kinderen.
Niet de technische methode maar de menselijke betrokkenheid van de leerkracht speelt een rol. Niet als allesweter maar als iemand die ruimte schept voor kinderen. Die kinderen begrijpt en waardeert en die ze niet ziet als lastpakken die hun opgedragen invuloefeningetjes ongeïnspireerd doen.

Eigen-wijsheid
Er is geen scholingsprogramma dat voorschrijft hoe het EGO moet. Alles zal gebaseerd kunnen zijn op de eigen wijsheid van de kinderen.
Samen met de kinderen een eigen weg zoeken.

Vijf betrokkenheidverhogende factoren zijn:
> Een goede en veilige sfeer in de groep.
> De activiteiten aansluiten op het ontwikkelingsniveau van de kinderen.
> Ze passen in de belevingswereld van de kinderen
> Ruimte voor kinderen om actief te zijn.
> Kansen geven voor eigen initiatieven van kinderen.

Het belangrijkste is de houding van de leerkracht en de manier waarop zij of hij met de kinderen communiceert.
Dat vraagt veel inlevingsvermogen en dat is een humane factor die nooit door een technische methode overgenomen kan worden. Met sleutelwoorden als: begrip, emoties, vooroordelen, contact, vertrouwen, openheid, onderzoekende instelling, zelfonderzoek, ga je de klas in en niemand anders dan jij en je kinderen bepalen wat er moet gebeuren.

De enige zekerheid die je hebt dat de kinderen zich in je klas als vissen in het water voelen en met hoge betrokkenheid zin hebben in leren.
Dat betekent puur genieten en ontroering.

Irene van der Mark, schoolbegeleider

naar boven
index