onderwijsconcepten
Kinderen zijn geen foto's, ze ontwikkelen zichzelf

Kinderen zijn geen foto's, met deze slogan werd een appèl op het onderwijs gedaan om na te denken over kinderlijke ontwikkeling.
De ontwikkeling bij kinderen is geen mechanisch of chemisch proces.
Humane ontwikkeling van ieder individu is niet te vergelijken met het complex van onderwijstechnologiën.
Menselijke ontwikkeling drijft op eigen kracht. Het is een bewering die impliciet voorschrijft hoe het zou moeten.

Wat betekent zichzelf?
Een onvervreemdbare identiteit van kinderen?
Het zou betekenen dat we zo min mogelijk aan de ontwikkeling moeten doen. Het lijkt zeker tot de mogelijkheden te behoren. Identiteit groeit in het kind, gevoed door rijke en goede ervaringen. Maar het zelf van ieder kind zou best eens een gevormd zelf kunnen zijn. Zo'n ontwikkelde identiteit gaat werken als een vorm van authenciteit zonder dat ook werkelijk te zijn. Zelfstandigheid is niet van ons zelf.
Zichzelf moet dan ook gelezen worden als een objectief: het kind ontwikkelt in en met zijn culturele omgeving iets dat als identiteit gaat werken. Het kind moet leren medeverantwoordelijkheid te nemen voor het eigen ontwikkelingsproces, maar wel samen met de anderen in zijn culturele omgeving.
Het duidt op een intense participatie van de opvoeder. Maar de contexten waaraan leerkracht en leerling samen deelnemen moeten zorgvuldig ontworpen worden.

Een explosie van onderwijsconcepten
Cito, Ervaringsgericht onderwijs, Ontwikkelingsgericht onderwijs, Basisontwikkeling, Piramide, Kaleidoscoop, Reggio Emilia werkwijze. En nog vele buitenlandse varianten.
Vinden we een hoge score op een toets een criterium om de ontwikkeling van kinderen te beoordelen? Of willen we andere kwaliteiten meewegen?
Wat willen we met onze kinderen?

Het is lange tijd niet ongebruikelijk geweest om Piaget en Vygotsky als twee verschillende visies te beschouwen. Piagets invloed is zichtbaar in Ervaringsgericht onderwijs en in de theorie van de cognitieve voorwaarden voor getalbegrip en andere operaties. Terwijl OGO op Vygotsky leunt. Dat onderscheid blijkt te grofmazig.
Goed onderwijs is zowel programmatisch als ontwikkelingsgericht. Maar de kinderen moeten niet alles van de leerkracht opgelegd krijgen. Nadruk zou moeten komen te liggen op een geslaagde interactie tussen leerkracht en leerling.

Het kennisconcept
Drie varianten duiken op: kennis in termen van ervaring, een permanente reconstructie van ervaring. Kennis als cultuurgegeven. En kennis in de betekenis van interactie om greep te krijgen op gedeelde werkelijkheid van mensen.
Het ontwikkelingsconcept
De drijvende kracht achter menselijke ontwikkeling, is het sturing van buiten af, of is het een proces van innerlijke kracht?
Het persoonlijkheidsconcept
Is dat een eenheid van cognitie, affect, moraliteit en esthetica?

Er bestaat geen simpele techniek om een onderwijsconcept voor een school te bepalen. Er moet veel meer discussie ontstaan. De eenheid tussen denken en doen van een geheel team moet gestimuleerd worden.

[bron: Bert van Oers: Onderwijsconcepten, één van stof en één van leer...?]

naar boven
index