Niet alle handzetsels lukken in één keer




Affiche'de Ploeg'

door Hendrik Werkman voor het Stedelijk Museum



De Stijl stond voor absolute abstractie en een vergaande versobering van het beeldende vocabulaire tot elementaire middelen.
Het doel van de kunstenaarsgroep was een universele beeldtaal te creëren die gebaseerd was op de wetten die het universum beheersen.
Het universele karakter zou regionale en nationale verschillen opheffen.
Theo van Doesburg en Piet Mondriaan waren de theoretici van de groep.
Ze dachten op deze wijze bij te dragen aan de wereldvrede.
Ze waren dus van mening dat kunst de maatschappij kon veranderen. Een mening die de Taaldrukkers met hen deelden.
***



1983
Het jaar dat de bierbaas Freddy Heineken samen met zijn chauffeur Ab Doderer, ontvoerd is

Taaldrukwerkplaatsen in Amsterdam Hoezo?

Nog meer advies,
nu van het Advies en Begeleidingscentrum voor het Onderwijs in Amsterdam

De vraag wordt gesteld of taaldrukken binnen of buiten het onderwijs moet.
Bescheiden taaldrukmogelijkheden binnen de school omdat er gebrek is aan deskundigheid bij de leerkrachten en daarnaast een mobiele taaldrukwerkplaats in de wijk waar de groepen kinderen naar toe kunnen lopen.
Kennis van de taalkundige regels zijn minder belangrijk dan taalvaardigheid.
Thuistaalontwikkeling naast standaardtaal.
Samenhang tussen taalonderwijs, wereldoriëntatie en expressieactiviteiten.'


Stichting Leerplan Ontwikkeling
Taaldrukken past volledig in een vernieuwende opvatting van taalonderwijs.
Bij het maken en drukken van eigen of gezamenlijke teksten leren de kinderen uit eigen ervaring de verschillende doelen van gedrukte taal kennen.
De wet op het basisonderwijs en de SLO-conclusies geven ruimte voor het introduceren van taaldrukken.
Taaldrukken kan net zo bij het taalonderwijs horen als taalschriften, leesboekjes of kringgesprekken.
Maar de leerkrachten moeten dat nog leren met steun van de taaldrukwerkplaats.
Bij de realisering van de doelstelling: inzicht in en greep op leven en omgeving kan taaldrukken een waardevolle bijdrage leveren.
Kinderen leren elkaar kennen op een andere manier dan gebruikelijk. Enerzijds heeft bij taaldrukken iedere emotie en ervaring haar waarde en wordt de vanzelfsprekendheid doorbroken dat alle kinderen hetzelfde doen, voelen en vinden, anderzijds leren de kinderen samen te werken aan het maken van hun drukproduct; ze hebben samen de productie in handen.
Taaldrukken bevordert het zelfvertrouwen van kinderen.
Aldus directie, kerngroep en taalgroep van het ABC.
***



Stichting ter bevordering van het Maatschappelijk Emancipatie Proces

Brecht van den Muyzenberg had een legaat uit haar nalatenschap voor Emancipatie bestemd.
Daarmee is de stichting MEP door o.a. Jan Muusses en Anne Ruth Wertheim opgericht.
Verschillende publicaties over Projectonderwijs en dergelijke worden uitgegeven.
***



Wat ontbreekt aan het lessenpakket van het IDV?
Peter Toxopeus interviewt Han van Duren, directeur van het Instituut voor Dramatische Vorming.
'Vanaf het begin was het duidelijk dat het bij het IDV ging om spel, dans en mime.
Ik ben toen naar Theo Vesseur gegaan en ik heb hem gevraagd 'wat mis je in ons pakket'. Hij kwam toen met Jos van Hest aan, en zo is taalexpressie in het IDV gekomen.
Later kwam Frederice van Faassen erbij.
Zo is die taal enorm de hoogte in gegaan. Die had zich zonder dit advies van Theo Vesseur nooit zo sterk ontwikkeld.'

Creatief Taalgebruik wordt door Jos van Hest gegeven in samenwerking met de Taaldrukwerkplaats, maar voor een structurele samenwerking is het nog te vroeg.
Op het IDV wordt het Werkschrift uitgegeven. Het zijn praktijkverhalen in een mooi kaftje.

Een paar titels zijn:
Op je eigen woord komen door Jos van Hest;

Mijn visie op Taalexpressie door Peter Dellensen.
'Creatief taalgebruik is op een eigen, persoonlijke manier praten en luisteren, schrijven en lezen. Het is niet de bedoeling literaire teksten te maken maar de woorden ervaren als eigen materiaal met behulp waarvan belevingen, gedachten en ideeën kunnen worden uitgedrukt.'


Taalexpressiewerkplaats
Het IDV wil wel graag een taaldrukwerkplaats in de kelder inrichten, maar daar komt het niet van.
Pas na de fusie met de Werkschuit en VREK komt er op de Nieuwe Zijds Voorburgwal een apart lokaal voor taal en taaldrukken.
Die ruimte staat echter steeds op de tocht. Als andere activiteiten ruimte nodig hebben, moet taaldrukken plaats maken.
Het blijft moeilijk om voor taal hetzelfde aantal cursisten aan te trekken als voor de andere disciplines.
***

De Vakgroep Taalvorming broedplek voor het vak
Op 20 december 1983 houden wij de eerste vergadering van onze Vakgroep Taalvorming.
Wekelijks wordt er in de Ploegvergadering gesproken over het wel en wee van onze inspanningen.
Steeds vaker komen we daar onderwerpen tegen, die rustig uitgediept moeten worden in zogenoemde inhoudelijke besprekingen. We betrekken daar behalve het werk van de consulenten ook dat van de docenten van de schrijfcursussen bij.
Zes keer per jaar komt de vakgroep daar voor bijeen.
Dikke bundels verslagen getuigen van rijp en groen in onze discussies. Ze worden steeds opnieuw gebruikt voor het ontwikkelen van visie en het ontwerpen van werkwijzen.
De vakgroepvergaderingen zijn nesten met rode lampen erboven, waar we onze gouden eieren uitbroeden.
We zijn een grote steun voor elkaar.
Niet voor niets noemen de medewerkers van de Taaldrukwerkplaats zich vanaf de oprichting 'de ploeg' als een hommage aan De Ploeg, het kunstenaarsgezelschap van Hendrik Nicolaas Werkman.
Het is eveneens een verwijzing naar de coöperatieve weverij De Ploeg in Bergeyk waar dessins gemaakt worden volgens 'de Stijl'.
***


naar boven

verder

index