Ik kom al weken niet meer aan mijn taalboek toe
Een pleidooi voor taalexpressie op het rooster.
De meeste taalmethodes die op de scholen gebruikt worden laten daar weinig ruimte voor.
Het is een voortdurende zorg van de taaldrukkers om de leerkrachten ervan te overtuigen dat er 'kieren' in een methode zitten, waarin taalexpressie en taaldrukken passen zodat het argument: 'het is wel leuk maar ik heb er geen tijd voor' niet op gaat.
***


Brecht van de Muyzenberg
op bezoek

Ze heeft zich teruggetrokken uit het actieve werk maar is nog wel geïnteresseerd in het wel en wee van de TDWP.
We leggen haar alles uit en luisteren naar haar commentaar in de voor haar zo kenmerkende, zorgvuldige, scherpe zinnen.
Voor haar dood bezoek ik haar nog een paar keer in haar bungalow in de tuin van het huis in Schoorl waar Annie en Jan Romein gewoond hebben.

Brecht overlijdt op 28 september 1984 op 87-jarige leeftijd
Ze laat voor het ontwikkelen van vernieuwende projecten een bedrag na.
Ook de Vrienden van De Werkschuit krijgen een legaat.
Ze was een sociaal bewogen vrouw, die haar leven ten dienste van kinderen stelde en dat deed met een strengheid die niet voor ieder, die met haar te maken kreeg, te accepteren was.
Ze werkte in de tijd van de koude oorlog als communiste, zodat er altijd wel een stok, van woorden, te vinden was om haar te slaan.
Laten we niet vergeten dat de vrijheid om die stokken op te pakken te danken is aan onder andere vrouwen zoals Brecht.
***



1980
Het jaar dat de Amsterdamse kraakbeweging,
op de dag van de kroning van prinses Beatrix, actie voert tegen het huisvestigingsbeleid onder de uitroep:
geen woning, geen kroning

Professionalisering


De eerste Bijscholing Taaldrukken vindt plaats

Roos Hoogedoorn is een van de deelnemers en wordt medewerker van de Taaldrukwerkplaats.
Zij is de eerste die solliciteert bij De Werkschuit als taaldrukkers gevraagd worden.
Het mag als bewijs gelden dat de Taaldrukwerkplaats nu een officiële status heeft.

Als ik haar vijftien jaar later vraag wat ze zich herinnert van die begintijd en hoe ze nu met het vak omgaat, zegt ze:
'Ik was al jaren bezig geweest met taalexpressie voor ik in 1978 op de Academie voor Expressie door Woord en Gebaar kwam. Ik had als leerkracht met de kinderen van mijn klassen geprobeerd teksten te schrijven aan de hand van het boek van Fred Portegies Swart.
De resultaten waren onbevredigend. Kinderen die van lezen hielden en de schrijfconventies kenden slaagden erin een 'gedicht' te schrijven.
De rest van de klas viel stil.

Ik herinner mij de eerste les die ik op de Academie van Frederice van Faassen kreeg.
Wat ze ons vroeg was zo gewoon, dat het bijzonder was. De eenvoud van de werkvormen was verbluffend en de resultaten ontroerend.
Ik schreef met gemak.
Wat mij toen het meeste aansprak, was het feit dat er geen normen leken te bestaan voor wat je van je ervaringen verwoordt en hoe je dat moest doen.

Marie Reehorst doet ook mee aan die eerste bijscholing en versterkt daarna de ploeg van de TDWP.

Er is zo'n grote belangstelling voor de bijscholing dat er deelnemers afgewezen moeten worden.
Voorrang krijgen kunstenaarsdocenten die van plan zijn een Taaldrukwerkplaats op te richten.
Een verdere voorwaarde is dat er steeds een taal- en een drukmens van een instelling tegelijk deelnemen, zodat niemand in zijn eentje taaldrukken moet opzetten.

Veel taalmensen zijn dramadocent en willen in principe vanuit die deskundigheid werken. Niet ieder taalmens heeft een affiniteit met drukken.
Voor de beeldende mensen is het gemakkelijker om zich met de letteren in te laten.
Ondanks het feit dat de druktechnieken zo ontwikkeld worden dat ze voor iedereen hanteerbaar zijn, blijven er consulenten taalvorming zijn, die er eigenlijk liever niet mee om willen gaan.

De VCO heeft de bijscholing onder zijn hoede
De hoofddoelen zijn het ontwikkelen van visie op taaldrukken, het leren aanbieden van werkvormen en het verhelderen van toepassingen.
Voor mij persoonlijk is de bijscholing de plek om nieuwe werkvormen en inzichten te toetsen.
Dat komt mij vaak op ingewikkelde discussies met de deelnemers te staan, die terecht verwachten dat alles al eindeloos doordacht is.
Gelukkig is er toch ruimte voor experimenten, zodat we kunnen beschikken over effectieve werkvormen en technieken.

***



Kunsteducatie in verval
Gerrit Komrij schrijft in de NRC:
"Deze verzorgingsstructuur is te vergelijken met de buikloop van een doodzieke olifant.

Er blijft niets over van het visioen dat Constant Nieuwenhuis had in New Babylon.
In deze dynamische middelpunten van vorming mogen bejaarden boetseren, werklozen figuurzagen, invaliden een rollenspel spelen en slonsjes op de trekharmonica, er wordt met handen en voeten, met knieën en ellebogen tegelijk geschilderd en arbeiders schrijven in hun vrije tijd poëzie. Leve de kunst!"

De kunst is in handen van welzijnswerkers gevallen, maar zitten alle gedepriveerde medewensen wel te wachten op kunstzinnige vorming als middel tot zelfontplooiing en maatschappelijke bewustwording?
Creativiteitscentra schieten als paddestoelen uit de grond omgeven door een muur van socio-psychologisch kreupelhout.
De slachtoffers van deze cultus zullen blijven ronddwalen in spiegelzalen der zelfontdekking.
***

Duitse CPDB komt op Bezoek
Er is een levendige belangstelling voor de Sprachwerkstatt.
Kunstenaars uit Berlijn komen op bezoek.
Er zijn veel overeenkomsten tussen het werk in de krakerswijken van Berlijn en Hamburg en onze plek in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt te ontdekken.

Ik mag later op het culturele gedeelte van de Kieler Woche een tentoonstelling inrichten en een inleiding houden.
'Ein menschliches Leben gestalten' - Kulturelle Bildung in der Schule.

***



Taalonderwijs anders bekeken
Leo Lentz schrijft over de ervaringen met thematisch cursorisch onderwijs in het Innovatieproject.
Een hoofdstuk gaat over taaldrukwerkplaats.
***


Universitaire Werkgroep Literatuur en Media Leuven
De cursus creatief schrijven geeft een inleiding tot de schrijftechnieken van de verschillende literaire genres en stromingen: poëzie, verhaal, roman maar ook journalistiek en het schrijven voor film en televisie komen aan bod.
De Universitaire Werkgroep Literatuur en Media is de eerste schrijversacademie in Vlaanderen, bovendien ouder dan de Nederlandse.
***


naar boven

verder

index