|

De kinderen maken een bijlage van de
wijkkrant voor de Staatsliedenbuurt.
De teksten worden in handschrift en gestempeld afgedrukt.

Ogen oren en de
rest
Zintuigen die kinderen nodig hebben om bij hun eigen taal te komen,
hun eigen ervaringen te exploreren.
Je zintuigen zijn de vensters waardoor je het andere waarneemt.
Als de vensters van je zintuigen helder zijn, neem je helder waar

Wat je gezien hebt kan je opschrijven en afdrukken met de
stencilmachine.
***

We
drukken taal in de Open Drukwerkplaats
Dames van de Koperen Knoop / Werkgroep Zenuwpatiënten
/ Buurthuis Witte Brug / Kleuterschool de Roodborstjes / Koffiehoek
Koperen Knoop /
Oudercommissie Staatsliedenbuurt / Ouders op herhaling /
Het Krakerscafé de Vergulde Koevoet /
Een Vrouwenavond / De Wijkpost voor bejaarden /
Volwassenen op Herhaling / Op de Taaldrukwerkplaats
komen behalve klassen van scholen ook buurtgroepen, die hun
actiepunten willen vormgeven.
***

Het Rode boekje voor taaldrukkers
In beknopte vorm technische tips om te gaan taaldrukken.

Een historisch verslag over
hoe het taaldrukken in Nederland begon.
|
|
1977 Het
jaar waarin Molukse jongeren opnieuw een trein kapen, nu bij De
Punt. Een andere Molukse groep gijzelt schoolkinderen en leerkrachten
van een lagere school in het Drente
Werkwoorden
uit de Taaldrukwerkplaats
Democratiseren
Nergens doet de noodzaak tot het democratiseren van de drukpers
en het potlood zich sterker voor dan in buurten als de Staatsliedenbuurt,
buurten waarin gezocht wordt naar de mogelijkheden van bewoners
om samen te werken aan de buurtproblematiek.
Een van de belangrijkste doelstellingen van de Taaldrukwerkplaats
is de verbinding tussen taal en ervaringen tot stand te brengen.
Kinderen en hun zintuigen
Het IDV, neemt deel aan het Taaldrukproject.
Jos
van Hest is
zowel IDV-er als Taaldrukker.
Hij schrijft samen met Marie-José
Balm, een projectboek voor leerkrachten in
het basisonderwijs:'Ogen, oren en de rest':
Het is een pleidooi voor het activeren van alle zintuigen van
kinderen. Zintuiglijke ervaring is een noodzakelijke
voorwaarde om tot een eigen en vitaal taalgedrag te komen.
De wortels van de taal beginnen in het zintuiglijk beleven van
het hier en nu.
Als die wortels stevig zijn, hebben volwassenen een taal tot
hun beschikking die niet alleen eigen maar ook andermans ervaringen
openlegt.
***
Belangrijke
Beleidsmakers
Ik heb een gesprek met Ab Meilink,
een van eerste Werkschuitmensen, over de voortgang van taalvisualisatie
en mijn plaats daarin.
Nieuwe ideeën behoeven de zege van mensen zoals Meilink.
Ik moet grinniken als er in zijn voetspoor een aantal doctorandussen
zich aandienen, die mij duidelijk gaan maken wat taalvisualisatie
is. Ze hebben even niet in de gaten dat ik het woord, het begrip
en de werkwijze bedacht heb.
Inspectie
Kunstzinnige Vorming/ Amateuristische kunstbeoefening
In 1947 is er een kwaliteitsinspectie voor muziekscholen. Toen
er meer creativiteitscentra waren kwam er in 1977 een inspectie
voor Beeldende- en Audiovisuele Vorming. In 1979 voor Dans en
Drama en pas in 1988 voor Literaire vorming en Taalvorming.
Er was een benoembaarheid nodig voor ieder die binnen de centra
les gaf.
In 1986 wilde het ministerie van WVC weer van die inspecteurs
af en vanaf 1989 ressorteerde de inspectie Kunstzinnige Vorming
en Amateuristische Kunstbeoefening onder de Landelijke Stichting
Kwaliteitsbewaking.
***

'Frederick', riepen de muizen, 'Je bent een dichter!'
Vakdidactici Neerlandistiek
Neerlandici gaan zich voor taaldrukken interesseren en nodigen
ons uit op hun studiedag.
Ik herinner me de verbaasde blikken als de voorzitter van de studiedag,
Henk
de Visser, ter inleiding het kinderboek
'Frederick' van Leo
Lionni voorleest.
Een tijdperk van gewichtige formuleringen is vervangen door de
taal van het voorleesboek.
Zo gaat het goed.
Kan het Taalboekje afgeschaft worden?
Creatief schrijven wordt op de conferentie
van de Vereniging voor het Onderwijs in het Nederlands VON besproken.
Het belangrijkste doel waar het in het moedertaalonderwijs om
zou moeten draaien is, dat kinderen op hun eigen woord komen,
hun eigen zin maken, hun eigen verhaal vertellen, hun eigen oplossing
bedenken.
De woorden behoren jou toe. Woorden bestaan om aan jouw behoefte,
jouw groei, jouw wensen, jouw leven vorm te geven.
Op de conferentie wérken we meer met de deelnemers dan
dat er geformuleerd wordt. De formules kwamen pas achteraf.
De school moet de school uit en taaldrukken moet de school
in en uit.
We sturen de deelnemers de wijk in om hen terug te laten komen
met afgeluisterde zinnen, tekeningen van raamkozijnen, gesprekken
met buurtbewoners.
Conclusie van conferentiegangers:
Creatief schrijven staat ten dienste van-, maar gaat niet om,
het eindproduct: een tekst of een affiche.
De kinderen zijn echter wel productgericht en vragen een cijfer,
ze willen weten wat goed en fout is.
Creatief schrijven mag niet 'wortelloos' zijn: er moet een motivatie
zijn om iets te zeggen, te schrijven of te drukken.
Over het verschil tussen schooltaal en thuistaal:
'Kinderen denken dat alleen de taal van het taalboekje
taal is. Wat kinderen thuis beleven moet in het verlengde liggen
van wat ze op school doen. Als kinderen een belevenis hebben vinden
ze het leuk om daarover te schrijven. Als het onderwerp uit een
boekje komt, dan zijn ze er gauw op uitgekeken.
***
Kreaktief
Een project gericht op het kader van de buurthuizen. Het is
een samenwerking tussen de Amsterdamse Raad voor Sociaal- Cultureel
werk, het Amsterdams Centraal Instituut, het Amsterdams Speeltuinverbond,
het Instituut voor Dramatische Vorming en de Werkschuit.
Verschillende expressievormen komen aan bod. Jammer genoeg is
Taalvorming en Taaldrukken in de programma's onvindbaar. Het is
ondergebracht bij spel en beweging: schimmenspel, poppenspel,
kinderspelletjes, clowns. Maar dat zijn taalspelletjes, die nauwelijks
iets aan taalvorming bijdragen..
Het tekent het niveau waarop met kunstzinnige vorming in het Sociaal
Cultureel Werk omgegaan wordt.
***
Jenaplan-scholen
gaan met moeilijke termen op weg
Er wordt een taalconferentie in Oosterhesselen gehouden. Doormiddel
van verschillende benaderingswijzen probeert men beter inzicht
te krijgen in de facetten van creatief taalgebruik.
Heel veel, voor mij onbegrijpelijke, begrippen worden daar uitgesproken:
Spreken: 'Bezield,
tweehersenhelftig met geheel mijn hart, gevoel en verstand; Het
gaat over 'zich' uitspreken; Altijd wederkerig, elkaar spreken;
Relationeel; Het oorspronkelijk gegeven is taligheid; Dynamisch
en spiralend; Vanuit het geweten, inner directed; Ware taal.'
Praten:
'Afwisselend emotioneel of kil rationalistisch; Praten over
de dingen; Ontmenselijking; Cultuurmutatie, gemaakte taligheid;
Lineair, statisch.'
Gelukkig komt het begrip 'gelijkwaardigheid' ook aan bod.
***
>
naar boven
> verder
> terug naar index
|
|