1931
1936

1940
1945

1949
1950
1951

1952

1953

1954

1955

1956

1957

1958

1961

1962

1963

1964

1965

1966

1967

1972

1973

1974

1975

1976

1977

1978

1979

1980

1981

1982

1983

1984

1985
1986
1987

1988
1989

1990

1991

1992

1993
1994

1995

1996

1997
1998

1999

2000
2001
2002
2003

2004

2005

2006


1976

Het jaar waarin het gebruik en bezit van Marihuana wordt gedoogd, maar nog wel strafbaar blijft

Het Eerste Uur Slaat

de Taal- & Drukwerkplaats gaat Open
21 januari 1976 is het openingsfeest, 20 februari wordt de eerste les gegeven

Twee lokalen zijn 'gekraakt' in een leegstaand schoolgebouw
Op de deur van het ene lokaal staat Taalwerkplaats op de andere Drukwerkplaats.
Het moet een werkplaats zijn om te benadrukken dat taal ook iets is dat door iedereen 'gemaakt' kan worden.
In deze werkplaats gebruik je taal als gereedschap.

Maatschappelijke bewustwording
De basis van de nota 'Kunst en Kunstbeleid' is maatschappelijke bewustwording. Er zijn zo'n tachtig gesubsidieerde instellingen op het terrein van kunstzinnige vorming. Maar dat is wel de top van de groei. Hierna gaat het door slechtere financieel-economische omstandigheden bergafwaarts. Revolutionaire effecten van creativiteit en kunstzinnige vorming worden belemmerd.
"Gordt u aan, gordt u aan" gij dramadocenten en maak u sterk voor de expressieve mens.

Een Taalexpressiegroep
Er is een 'In het werk oefening op de IVKO-school. De mogelijkheden van taalexpressie en druktechnieken worden geoefend.
... Niet alleen spreken we met elkaar, maar ook lezen we geschreven teksten, zien we woorden en afbeeldingen, stilstaande en bewegende beelden. Niet alleen is het belangrijk te weten wat de ander bedoelt, maar ook is het van belang uitdrukkingsmogelijkheden en manieren van de ander te leren kennen. ...


De Taaldrukkers van het Eerste Uur
Peter Dellensen, Frederice van Faassen
en Jos van Hest voor taalexpressie.
Henk van Faassen en Titia Verwayen voor druktechnieken en Modesta Jager voor de jeugdbibliotheek.
Stageaires: Lotje Romeijn, Liesbet Ruben, die later bij Tropen Museum Junior gaat werken, en Vera van Popta, die haar opleiding bij de Kopse Hof afbreekt en bij de Taaldrukwerkplaats blijft werken.

Kunstzaken
De de gemeente, afdeling Kunstzaken, geeft een eenmalige subsidie om de inrichting van de Taaldrukwerkplaats mogelijk te maken. We schaffen stencilmachines, boekdrukpersen, letters en zo meer aan. Allemaal tweedehands materiaal dat beschikbaar komt nu boekdruk overgaat in offset en stencilen in fotokopiëren.

Nostalgie
Veel bezoekers van de Taaldrukwerkplaats zijn bijzonder gecharmeerd van al die oude spullen en zien in ons een museum van oude drukambachten.
Tot op vandaag zijn er mensen die denken dat de Taaldrukwerkplaats een plek is waar je kunt spelen met houten letters en kunstzinnige druktechnieken.

Taaldrukken bestaat en heeft zichzelf bewezen
Een Idee Verspreidt Zich
Twee werkplaatsen in Rotterdam: Het oude Westen en Bospolder Tussendijke.
Geleidelijk volgen er meer.
Een Taaldrukwerkplaats in Den Haag, Irene Bakker op het CKV het Koornhuis.
De Utrechtse Taaldrukwerkplaats in een gewelf aan een van de grachten. Trijntje Knaapen en Els Doeleman. Het subsidieklimaat in Utrecht is niet zodanig, dat de zelfstandige vestiging gehandhaafd kan blijven.
Later krijgen ze de kans een Taaldrukwerkplaats in Eindhoven op te zetten die gaat werken in een probleemcumulatiegebied.
In Nijmegen start Hans Hamers een taaldrukwerkplaats. Vlaardingen en Dordrecht volgen.
In Tilburg doet Thony van Gerwen verwoede pogingen, maar in zijn eentje lukt het niet zijn goed toegeruste werkplaats financieel in stand te houden.
In Friesland zijn er taaldrukactiviteiten onder leiding van Lambert Fortuin. Hij zou ook wel een Wurdkar langs de dorpsschooltjes willen laten rijden. De bibliothecaresse Cootje Houdijk is in samenwerking met de schoolbegeleidingsdienst actief in Bergen Op Zoom.
Moeizaam vecht De Blauwe Maan in Alkmaar voor zijn bestaan. Cor Hoogeland, een ex missionaris uit Nieuw Guinea, ziet er een nieuw werkterrein in en richt zich voornamelijk op volwassenen.
In Groningen zijn er activiteiten in samenwerking met CREVO, die echter weer verdwijnen als de beschikbare uren naar de schoolbegeleiding moeten gaan.
In een aantal Centra voor Kunstzinnige Vorming worden taaldrukactiviteiten in het programma opgenomen. Ik noem Arnhem, Almere, Amersfoort, Gouda, Apeldoorn en Zaanstad.
Enkele, zoals die in Hilversum, hebben een tijdje de status van een werkplaats.
Maar helaas, veel verschijnt en veel verdwijnt

Kijk een Kabouter op de Kast
'Musische Magiërs' is een reactie op het verschijnen van 'Spelen met woorden'.
Daarin schrijven Paula Gomez en Per Groen, aanhangers van de ideeën van Kenneth Koch:
'Spelen met Woorden' is een ontdekkingsreis.
En wie komen we tegen? Drie vrienden. Ze heten fantasie, gevoel en verstand.
Of voor de lagere klassen: het 'gekke doen poppetje' het 'gevoels piep poppetje' en het 'ik weet alles poppetje'. Fantasie houdt van lekkere gekke dingen en heeft ons die intussen laten opschrijven'.
Wat is mijn bezwaar?
Begeleiders die naar kinderen roepen: 'Kijk, daar staat een zwart-wit gestreept mannetje in de hoek!'.
De kinderen allemaal kijken. Er is niets.
Misschien kunnen die kunstzinnige types beter zelf in de hoek gaan staan.
Boeken over dit onderwerp moeten gaan over de manieren waarop kinderen hun wereld beleven en niet over vrijblijvend gestoei met droomteksten.

[Spelen met woorden, creatieve en expressieve taalontwikkeling in de basisschool, werken aan het Schoolwerkplan, Paula Gomes en Per Groen, uitgave Stichting Musische Vorming Rotterdam, 1981]

Schaken als een garnaal
De NCRV verbiedt het draaien van een plaat van het Simplistisch Verbond.
'Ik ben zo stoned als een garnaal en we nemen nog een haal'

Jan Hein Donner mag zijn schaakrubriek niet meer voortzetten als hij schrijft:
'De schaker die een partij verloren heeft, verkeert in een toestand van innerlijke verwarring. Het onderkotsen van het bord is onder die omstandigheden nog een van de meer onschuldige uitingen van ongenoegen. Het kan nog erger: in het toernooi in Moskou 1926 stak Oispanski zijn beide ogen uit…..'


naar boven