|
1972
Het jaar van
Dolle Mina's, ontevreden met de plaats en de mogelijkheden van
vrouwen,
zowel in hun privé-leven, als in de maatschappij
Tweestromenland
1968
Handvest van de Moderne School
Op
Freinetbijeenkomst in Pau (Frankrijk) nemen leerkrachten het handvest
aan.
Celestin Freinet: De
democratie van morgen wordt voorbereid door de demokratie op school.
1968 Congres
NSKV Kunstzinnige en lichamelijke opvoeding in de Mammoetwet.
In de Meerpaal Dronten
1970
Kinderpoëzie
De Amerikaanse dichter Kenneth Koch
schrijft Wishes, lies and dreams waarin hij een bloemlezing van
kindergedichten opneemt en suggesties geeft om met kinderen en
poëzie te werken.
De schrijver Fred Portegies Swart,
stelt een Nederlandse versie van de bundel van Koch samen.
De Koch-aanhangers vinden
het prachtig als kinderen schrijven alsof ze vlinders, wolkjes
of waterdruppels zijn. Of ze laten ze schrijven over wat je zou
doen als je de baas van de wereld was. Zo'n opdracht: 'Wat
zou je doen als...' vind ik, in vele vormen en eindeloos herhaald,
in het taalonderwijs terug.
In de tweede stroom zitten de taaldrukkers
Zij stimuleren kinderen om hun authentieke ervaringen als materiaal
voor het vertellen en schrijven te gebruiken.
Het ontwikkelen van verbeeldingskracht en fantasie is fundamenteel
en uitsluitend mogelijk op basis van ervaringen.
Geen fictieve stellingname omdat het, zeker bij kinderen, tot
'verstoppertje spelen' zal leiden.
Literaire Kronkels
Ik ben er een voorstander van dat kinderen een al dan niet poëtische
taal leren gebruiken voor het inrichten van hun eigen leven. Ze
hebben daarbij geen literaire gedachtekronkels van volwassenen
nodig. Bovendien blijkt dat de ervaringsteksten van kinderen vaak
een grotere poëtische kracht hebben dan de vlindergedichten.
Ze zijn op een natuurlijke manier ontstaan, dat is de sleutel.
Whishes lies and dreams, Theaching
children to write poetry, K. Koch, Vintage Books, Chelsean House
Publ. 1970.
Rose, where did you get that red,
K. Koch, Random House, New York, 1974.
Poëzie als kinderspel,
F. Portegies Swart, Bezige Bij, 1975
Poëzie
en Taalvorming
Kinderen nemen geen verantwoordelijkheid voor wat ze schrijven
als ze dat doen vanuit een positie als vlinder of wolk. Het werkt
versluierend en dat wil ik juist voorkomen.
Ik laat de vraag van het kind: 'vind je het mooi wat ik getekend
heb?' meestal onbeantwoord. Ik geef het liever een bemoedigende
pluim voor de inhoud ervan. Als kinderen vragen 'Vind je het mooi
wat ik geschreven heb?' vragen ze mijn oordeel over hun handschrift,
dat tijden lang 'schoonschrift' heette, en niet over de
inhoud van de tekst.
Taalvorming heeft alles te maken met een impliciet waarneembare
vorm die een expliciete persoonlijke inhoud ondersteunt en versterkt.
Poëzie
met Grote Letters voor de Boekenweek
Ik maak een decoratie op basis van typografische elementen
en concrete poëzie voor de Boekenweekmanifestatie van de
Collectieve Propaganda voor het Nederlandse
Boek
Een vervreemdend gebeuren om letters en teksten zo ver uit te
vergroten dat ze een ruimte in een gebouw bedekken. De bezoekers
bewegen zich binnen in een tekst.
Kampioen
vérpissen
Wethouder Han Lammers trekt
een subsidie aan 'Paradiso Paranoia Preview' van Gerben
Hellinga en Hans Plomp
in omdat er een kampioenschap vérpissen in voorkwam. De wedstrijd
ging overigens niet door omdat niemand uit het publiek voldoende
aandrang had om zich te meten met een spuitende brandslang.
1970
Kritische Leraren
Leraren van verschillende scholen drukken in de drukkerij van
de IVKO-school hun eigen projectmateriaal
als protest tegen de slechte leermiddelen. Het projektboek is gemaakt
uit woede. Over leerlingen en leraren die zich gevangen laten houden
in saaie dode scholen. Waar de leerstof geen voeling heeft met wat
er in hen leeft en wat er in de wereld buiten gebeurt. 1970
Kritische Leraren
Het rode boekje voor scholieren
verschijnt, geschreven door Anton Oskamp
e.a.
De
E-3 regeling, Experimentele Eindexamens Expressievakken
Kunstbeleid mag niets anders zijn dan Welzijnsbeleid.
(CRM-nota)
Dus een divers kunstaanbod met een vergrote toegankelijkheid.
Maar ja er is ook een minister van Onderwijs die nog niet aan
ontgrenzing gedacht heeft.
De
Tijdgeest in Aktie
de Werkgemeenschap voor Vernieuwing van Opvoeding,
Onderwijs en Maatschappij: Het moet maar eens anders
met die conferenties. Ik maak deel uit van de organisatie en lever
een eigenzinnige bijdrage. Na de conferentie verzuchten de oudgedienden
van de WVO: 'dat is eens maar nooit weer'.
In plaats van het gebruikelijke spreekgestoelte moeten de inleiders
gebruik maken van 'bullhorns' zoals die meestal bij demonstraties
op straat gebruikt worden. De openingstoespraak is uitsluitend op
band in de toiletten te beluisteren. Het verslag van de conferentie
wordt ter plekke met grote letters op een muurkrant gestempeld.
De deelnemers zijn geamuseerd en verward.
Zelfs een beweging als de WVO schrikt als de vernieuwing iets te
onstuimig losbarst.
Het sterkt mijn interpretatie dat creativiteit meestal als omverwerpend
gezien wordt.
De revolutie moet nog even wachten.
Oranjevrijstaat
Xoelapepel is een soort sensitivity-training
Er is sprake van een wildgroei op de markt van de kunstzinnige
vorming.
Plattelandsvrouwen, jeugdclubs en harmonieverenigingen doen aan
iets creatiefs.
Roel van Duijn
richt de Oranjevrijstaat op.
In een naar hasjiesj geurend bovenzaaltje van Akhnaton
is behalve een departement voor Geestelijke Volksgezondheid ook
een ministerie van Landbouw.
Witte kinderenplan
Er komen niet-auroritaire kaboutercrèches onder andere
in een gekraakt Amro bankgebouw. Maar ook de Tolcrèche
en een Nieuwmarkt crèche. Er zijn nogal wat verschillende
opvattingen over de sexuele opvoeding van de peuters.
Er komt een 'Open Kleuterschool' aangehangen aan de Geert Grooteschool.
Daarmee worden de antroprosofische uitgangspunten knellend binnen
de opvattingen van een gemiddelde kabouter.
Volksdepartement van Onderwijs
Dolle Mina's en Kabouters
trekken naar Den Haag om opheldering te vragen wat er met 800.000
handtekeningen tegen de te volle klassen gebeurd was. Waar zijn
die handtekeningen we willen ze terug schreeuwden de kabouters
op het Binnenhof. Of zijn ze door de ratten opgevreten? De leerlingenschaal
wordt verlaagd van 39 naar 38 leerlingen per klas, ha ha.
Het Rijks Instituut Toegepaste Psychologie
Co van Calcar
doet onderzoek naar taalachterstand
onder handarbeiderskinderen, maar als CPNer moest hij weinig
hebben van de ludieke acties van de kabouters. Het Volksdepartement
wenste een alternatieve schooladviesdienst en daar deed Co wel
aan mee. Daarmee kwam een contact tussen de Taaldrukwerkplaats
en de alternatieve schooladviesdienst
tot stand.
1970 Schoolstaking
Op 12 mei gaan 42.000 kinderen niet naar school uit protest tegen
de 'wantoestanden' in het onderwijs.
De Kabouters en Dolle
Mina's geven die dag les in buurthuizen.
Het Groene Vergiet
Er ontstaat een scheuring bij de onderwijskabouters. De structurelen
versus de ludieken. De werkgroep 'Het Groene Vergiet' gaat verder.
Als magisch centrum kiest de groep de
telefooncel
op het Weteringcircuit. Daar konden ook boodschappen
achter gelaten worden.
Roel van Duyn is gemeenteraadslid
en leest na de nieuwjaarsrede van burgemeester
Samkalden 'Kabouter
piggelmee en het tovervisje' voor om te waarschuwen
tegen een milieucatastrofe. De Burgemeesterszetel wordt uit de
raadszaal ontvreemd. Later treft men de zetel, in kabouterformaat,
met afgezaagde poten, aan op de Dam. De echte zetel wordt in een
rommelhok van het stadhuis teruggevonden. Het
Vondelpark, Fantasio, dat later de
Kosmos ging heten, Paradiso
en de Melkweg. Daar gebeurde
het allemaal. Kortom
een roerig jaartje
1970
Creatief Pedagogische en Didactische Bijscholingen
De kaderopleidingen van De Werkschuit worden overgeheveld naar het
Kunstvakonderwijs zoals de Rietveldacademie. Daar worden de bijscholingen
voor kunstenaars gegeven.
De Werkschuit is Centrum Kunstzinnige Vorming
geworden
1970 Het beleid
CRM Dr. M.A.M.Klompé
Ze schrijft het memorandum Maatschappelijk en Cultureel welzijn:
Decentralisatie en particulier initiatief, de eigen bijdrage van
burgers dienst gestimuleerd te worden.
Amsterdams
Centraal Instituut
Het Amsterdams Centraal Instituut moest zien dat ze het hok met
niet al te makke kunstzinnige schapen bijeen hield en te zorgen
dat er creatieve projecten uitgevoerd werden.
De Werkschuit, het Werkcentrum, de Nutsschool voor Beeldende Expressie,
de Scapino Dansschool, het Nederlands Mimecentrum, de Vereniging
voor Handenarbeid, het Vormingscentrum voor Amateurtoneel.
1969
Createams voor het Lager Beroeps Onderwijs
Leerkrachten en kunstenaars werken samen. Er blijkt in het onderwijs
nog steeds belangstelling voor creativiteitsontwikkeling, met gebruikmaking
van middelen aan de kunsten ontleend, te bestaan.
De kunstenaars van de Werkschuit geven de nodige injecties om de
duffe school leuk te maken. Start op Hadewychschool en tot 1987
actief.
Plotseling duikt een voorstel van een leerkracht op om een les Nederlands
op een andere manier te geven.
Dichteres Judith
Herzberg begeleidt een activiteit
Taalexpressie waar leerkrachten zich bezig houden met
zelf gedichten schrijven, zinnen afmaken, regels van krantenkoppen
plakken en meer ludieke werkvormen.
De leerkrachten haken snel af, ze hebben geen zin in knippen en
plakken.
Leerlingen van de IVKO school limograferen
eerst een landkaart
voor ze naar de volgende kampeerplek van een projektweek trekken.
Projektonderwijs
Dit onderwijs doet zijn intrede onder de bezielende leiding
van onder anderen Anne
Ruth Wertheim.
Leerlingen worden in het onderwijs voorbereid op 'vervreemding'
in hun latere arbeidssituatie. Het onderwijs verleent hand- en
spandiensten aan het kapitalistische apparaat door vervreemde
mensen af te leveren. De school doet dat door leerlingen jaren
lang te verbieden te bewegen, te praten, zelfstandig te zijn,
elkaar aan te raken, en hen te dwingen alleen op te nemen wat
de leraar of het leerboek zegt.
Projektonderwijs doet voorstellen tot een aanpak die dichter ligt
bij wat leerlingen zelf weten en kunnen, maar de revolutie moet
nog steeds even wachten.
Buiten
de orde, Dilemma's in de ontwikkeling van projektonderwijs,
Anne Ruth Wertheim en Theo
Jansen, uitgave: SUN 1984.
1972
Nationale Speelweek
Staatssecretaris CRM, C.Egas
(PvdA):
De samenleving is ontmenselijkt en onchristelijk geworden, daarom
zullen we morgen creatief zijn, of slaaf zijn
1969-1978
Kunstzinnige Acties
Herman Ysebaert
schildert met buurtbewoners zogenoemde bruggenborden voor de CPN,
Verven voor vrede, een Marathonschilderij rond Stedelijk Museum,
Kunstmuren in de Jordaan. In 1970: intern. Surrealistencongres;
Moratorium Vietnam; Krakers; CJP; 1972: Kind en Leefmilieu; Unicefschildering;
Demonstratie van studenten;
Muurschilderingen Hazenstraat, Laurierdwarsstraat, Elandsstraat,
Galgenstraat; Autoloze zondag. Anti NATO;
1978: Subsidieactie; Februaristaking; Molukkenstraat; 1mei Javastraat;
Speeltuin oude Looiersstraat; Vrij Amstelveld; NDSM manifestatie;
Angola komitee. 1973: 2e laurierdwarsstraat; bezoek Beatrix; Chili
demonstratie.
Bij die gelegenheden werd een Paletbakfiets
met potjes verf in alle kleuren ingezet
naar
boven
|
|