1931
1936

1940
1945

1949
1950
1951

1952

1953

1954

1955

1956

1957

1958

1961

1962

1963

1964

1965

1966

1967

1972

1973

1974

1975

1976

1977

1978

1979

1980

1981

1982

1983

1984

1985
1986
1987

1988
1989

1990

1991

1992

1993
1994

1995

1996

1997
1998

1999

2000
2001
2002
2003

2004

2005

2006


1967

Het jaar waarin burgemeester Gijs van Hall niet goed om weet te gaan met de gezagsproblemen
die ontstaan na het rumoer rond het huwelijk van prinses Beatrix en het bouwvakkersoproer

Een Blauw Schip vaart niet

1967 Een nieuw groot schip voor de Werkschuit
De medewerkers moeten het voormalig opleidingsschip Koninklijke Marine zelf op de werf blauw schilderen. Het is een verwijzing naar het tijdschrift de Blauwe Schuit waarin kunstenaars zoals Hendrik Nicolaas Werkman hun werk publiceerden.
De naam Blauwe Schuit was oorspronkelijk afkomstig van een vastelavond-tekst uit de 15e eeuw waarin beschreven staat dat ieder, die zich naar de burgerlijke normen gedraagt, maar mee moest varen in de blauwe schuit.
De voorzitter van de Werkschuit en directeur van het Stedelijk Museum, Willem Sandberg, bekommert zich om de druksels van Werkman en zo is een mogelijke cirkel rond. In ieder geval is de blauw geschilderde Werkschuit een plek voor mensen die burgerlijke aanpassing willen ombuigen tot individuele waardebepaling.

De Vereniging Vrienden van de Werkschuit is eigenaar van het schip. Deze vereniging beheert een klein vermogen waaruit verschillende extra activiteiten betaald worden

.
Zelfportret en gedicht Hendrik Werkman voor zijn dochtertje Fie

1969 Opening van de nieuwe schuit door voorzitter NVV Kloos
Directeur van de Werkschuit is Han van Essen 1/10/69-31/8/73

Shaffy theater. Notenkrakeractie en actie Tomaat

De verhitte discussies spelen zich ook aan boord van De Werkschuit af. Moesten er op gezag van de overheid uitsluitend volwassenencursussen voor de vrijetijdssector gegeven worden? Volgens de eerste schuitleider die zich directeur noemt en als een zakelijk manager optreedt, in ieder geval wel.


poppenkast, tekening van een jongen van negen jaar


De strijd voor het woord
Er moet nog steeds gepleit worden voor handhaving van Creatief Taalgebruik in het programma van de Werkschuit. Voor het werken met scholen moeten voor taal nog werkvormen ontwikkeld worden. Onderwijsbegeleiding is in handen van de schoolbegeleidingsdienst A.B.C. Men is echter wel bereid na te denken over een 'driehoeksverhouding': Openbare Bibliotheek, A.B.C. en de Werkschuit.

Bibliotheekjuffen
Mejuffrouw Jannie Daanen, hoofd van de jeugdbibliotheek, is een groot voorstander van een actievere inzet van de bibliotheekjuffrouwen. Ze kunnen meer doen dan alleen boeken afstempelen en de kinderen wegwijs maken in het uitleensysteem.


Bliksems
Op de school met den Bijbel in Nijbroek, gemeente Voorst wordt het boekje 'Tim, Frits en Ida' van Godfried Bomans verboden omdat er uitdrukkingen in voorkomen als: 'geen bliksem an' en dat is vloeken volgens het schoolbestuur.


Education through Art (1943)
Het boek van Herbert Read verschijnt in vertaling.
"het tot ontwikkeling brengen van gevoel en verstand en tegelijkertijd persoon en wereld op elkaar af stemmen"
Is hiermee nut en noodzaak van Kunstzinnige vorming voldoende aangetoond? Nou nee.

Kunstzinnige Vorming in het Basisonderwijs
J. Renders onderzoekt in opdracht van de staatssecretaris van onderwijs de positie van KV in het basisonderwijs. Hij komt tot de conclusie dat en nog weinig aan gedaan werd. Bij sommige gelegenheden werd er wel iets gedaan door jonge leerkrachten, maar de schoolleiding en de behoudende leerkrachten willen er niet aan. Het onderwijs ademt een receptieve geest bij de leerlingen en een gebrek aan tijd, inzicht en middelen bij de klassenonderwijzers.
Een kans voor bijscholingscursussen.


Expressie een examenvak

Men probeert de expressievakken een examenstatus te geven, maar er zijn te weinig docenten bevoegd om zulke vakken binnenschools te geven.
Pedagogische en didactisch bijscholing voor kunstenaarsdocenten zou een oplossing kunnen zijn.


Landelijke Vereniging voor Creativiteitsontwikkeling VCO
Alle mogelijke creativiteitsinstellingen, groot en klein, van 'Scheppende Handen" tot clubs die 'Werkschuit' in hun naam opnemen. Werkschuit Zeist bestaat vandaag nog, andere zijn onder andere namen verder gegaan.
De VCO gaat snel kwalitatieve eisen aan de instellingen stellen om het ministerie gerust te stellen. Daarop volgt een Rijksregeling voor Erkenningen en de daarbij behorende inspectie KV/AK.


Mammoetwet en het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling
Wat kinderen doen en laten moet met een meervoudig vragenstelsel gecontroleerd worden.
De kinderen worden naast een onbetrouwbare lat gelegd.
Tot op de dag van vandaag zijn die Cito-toetsen zeer omstreden. Veel scholen doen er aan mee omdat het voortgezet onderwijs er nu eenmaal om vraagt alvorens ze 'zwakke' leerlingen aanneemt.
Een ontoelaatbare tweedeling van kinderen is aan de gang.


Het Mimecentrum wordt opgericht

Vrije Expressie Kinkerbuurt
VREK start activiteiten in de buurthuizen van de Amsterdamse Kinkerbuurt. Ontplooiingskansen, kritische denken en creativiteit, voor alle buurtkinderen. Taalactivering neemt een belangrijke plaats in. Zorgen dat de leerkrachten geschoold worden deze doelstellingen zelf in de klas te halen. Ouders en buurthuiswerkers gaan samenwerken, want het gaat immers om de communicatie tussen buurt, school en thuis.
Kern is de wereldoriëntatie maar dan op de buurt gericht.


Een tweede drijvende instelling is De Boekenboot
Het is de een van de eerste speciale jeugdbibliotheken in de stad. Helaas zullen die later stuk voor stuk verdwijnen tot er nog slechts jeugdafdelingen van grotere bibliotheken zijn. Modesta Jager is betrokken bij de buurtbibliotheek in de Staatsliedenbuurt die begint als een jeugdbibliotheek.


Jan Cremer krijgt de Prozaprijs niet
De jury wordt afgezet.
De zorg voor de literaire vorming van de jeugd:
Het liedje van Annie M.G. Schmidt Op een mooie pinksterdag mag niet op de KRO gedraaid worden, want er staat in:
'Morgen kan ze zwanger zijn, 't kan ook nog vandaag'
.

Het Kringgesprek
Op een WVO-conferentie gaat de kritische discussie over de vraag:
'Is de kring een vraag- en antwoordspel? Was het volgens een geijkt patroon gevoerd? Waren de leerlingetjes wel of niet betrokken bij het onderwerp? Wordt zo'n gesprek 'op touw gezet', of moet het spontaan ontstaan?'
Men gelooft kennelijk niet in de communicatieve waarde van een kringgesprek.


Zijn de kinderen gedresseerd?
Later, in 1994, bij de presentatie van het boek Dingen in de kring. Kinderen van de basisschool Aldoende zitten onbevangen te praten en te schrijven in een binnenste kring. Eromheen de deskundige volwassenen die zich afvragen of die kinderen niet vooraf getraind zijn om dit te doen. De juf is terecht verontwaardigd als de spontaniteit van de kinderen in twijfel getrokken wordt. Veel zogenaamde deskundigen komen niet verder dan hun twijfels uit te spreken, gevangen als ze zijn in starre onderwijsmethodieken.

De Bijlmer: Kan je nog je eigen huis bedenken?
Een film met grafische animatie in combinatie met live gespeelde scènes.
De film gaat over het ontstaan van de architectuur in de Bijlmer. Een beetje voorspellend is de film wel.
'In het verleden konden steden en dorpen nog groeien binnen het herkenbare gezichtsbereik van de mensen die erbij betrokken waren. Nu en voor de toekomst zal dat totaal anders liggen. We worden gedwongen onze steden pasklaar te bouwen, zonder dat de tijd in staat gesteld wordt haar karakter er aan mee te geven. Zijn onze architecten in staat de complexe stedenbouwkundige vraagstukken op te lossen?'
Nee dus, maar dat worden we pas na 1990 gewaar als delen van de bebouwing van de Bijlmer weer afgebroken worden.
De bewoners willen wel hun eigen huis bedenken, maar dat wordt maatschappelijk niet aanvaard. In 2005 kunnen mensen in het nieuwe IJburg proberen iets van deze idealen te realiseren

Taal en Nog Wat
We organiseren een werkweekend over muziek, beweging en taal, waar Bert Schierbeek een inleiding houdt over Creatief taalgebruik, Pauline de Groot inspireert tot moderne dans en een Duitse dame, Gertrud Meyer, muzikale vorming introduceert als tegenhanger van traditionele muzieklessen.
Later inspireert Bert Schierbeek schoolkinderen als die in het kader van Taalvorming in een museum het Cobra Museum bezoeken


Mag Taalvisualisatie en heerst er Vrijheid van Drukpers?
Creatief Pedagogische en Didactische Bijscholingen (CPDB) nemen taal en grafische technieken op in hun programma. Enthousiast wordt er geschreven en gedrukt. Toch blijft er steeds iets wringen.
Ik voer verwarrende telefoongesprekken met Jan van Oosten van de VCO, waarbij ik het over Taalvisualisatie heb en hij over Druktechnieken.
De gedachte dat er een verbinding is tussen taalvisualisatie en de grondwettelijke vrijheid van drukpers moet nog geworsteld worden.

Musische Bildung International
Een Duits-Nederlandse Conferentie, georganiseerd door het Nederlands Cultureel Contact in het Troelstra-oord in Egmond aan Zee.
'Gefahr für Erziehungsindustrie! Danger! Educationmachine is working! Gevaar er komt een opvoedingsmachine!'
Frans van Bommel van de Kabouters / Provo is ook van de partij. De conferentie is op een Duits-militaire manier georganiseerd.

Dat vraagt om provocatie
Midden in de conferentiezaal bouwen Frans en ik een papieren tent waarin we ons met schrijfmachines en stencilmachine, onzichtbaar voor de deelnemers, verschansen. Iedere keer als een spreker iets conflictrijks te berde brengt typen we ter plekke een reactie, die we daarna direct stencilen en verspreiden. Het geratel in de tent stoort de deelnemers mateloos en men verscheurt wanden van de papieren werkplaats. Maar de boodschap is helder en verschillende deelnemers grijpen ook naar de schrijf- en stencilmachines die nu open en bloot werken. Een paar van deze instant-teksten zijn bewaard gebleven:
'Musische Bildung ist eine flucht und nicht eine gute Freizeitverwendung.
Today culture is a small thing in society. One has to start from society itself and not to dive into the own work. First the conference has to think about reality.'

Paars en dan pas het Woord
In een programma van Sonja Barend naar aanleiding van De Drukpers op School, mag ik uitleggen hoe het zit met Freinet en de kunst.
De directeur van de Rietveld academie, Dick Dooijes, die net kleurentelevisie heeft, spreekt mij erover aan en zegt hoe mooi mijn paarse T-shirt op tv uitkwam.
Ach, het geeft niet wat je te zeggen hebt, als je maar kleurige kleren draagt.
Die wisselwerking houdt me voortdurend bezig.

Wat gaat voor:
kleur voor zwart-wit?
beelden voor geluiden?
woordgeluiden voor gedrukte woorden?
gedrukte woorden na gedrukte beelden?
Ik word er duizelig van.
Ik moet goed opletten.

Schoon schip
Onder dit motto slaan honderd matrozen in op alles dat langharig en Provo is. Ze zitten aan onze verloofdes. De Telegraaf vindt dit een mooie actie. De marineleiding zegt het begrijpelijk te vinden. Burgemeester van Hall keurt het recht in eigen hand nemen af. De matrozen krijgen 2 dagen 'licht'. De Provo's zijn uit op verzoening en nodigen het 'marineprovotariaat' uit voor een verzoenend feest met vertoning van de film: 'De Jantjes'. De marine vindt dat er geen sprake van verbroedering kan zijn.

De regering draagt burgemeester van Hall voor eervol ontslag voor.

 
naar boven