1931
1936

1940
1945

1949
1950
1951

1952

1953

1954

1955

1956

1957

1958

1961

1962

1963

1964

1965

1966

1967

1972

1973

1974

1975

1976

1977

1978

1979

1980

1981

1982

1983

1984

1985
1986
1987

1988
1989

1990

1991

1992

1993
1994

1995

1996

1997
1998

1999

2000
2001
2002
2003

2004

2005

2006


1966

Het jaar van de dichter Johnny van Doorn, alias Johnny de Selfkicker
Een a-modieus wezen, gedrenkt in de pap der tijden

Nadenken over Kwaliteit


Freinet in Friesland en Ontbijt op Bed Maastricht: kritiek oude orde, positieve dadendrang

1966 De conciërge geeft kunsteducatie
De nieuwe minister van CRM, Marga Klompé (KVP) vond dat kunst een element van maatschappelijk welzijn moest zijn.
Aan De Werkschuit wordt gevraagd om een landelijke vereniging voor instellingen van creativiteitsontwikkeling op te zetten.
Een van de medewerkers van De Werkschuit, Jan van Oosten wordt de eerste directeur van de Vereniging voor Creativiteits Ontwikkeling (VCO).
Dat werd een verkapte inspectie en de instellingen die subsidies wilden moesten eerst lid van de VCO worden.
Kunstzinnige Vorming en bureaucratie
Er is een sterke behoefte aan kwaliteitsbewaking ontstaan omdat her en der stichtingen opgericht worden met het woord 'schuit' in hun naam, terwijl ze in onze ogen inhoudelijk niet met vergelijkbare kwaliteit bezig zijn.
'het bevorderen van de harmonische ontplooiing van de persoon, met name de ontwikkeling van het creatief vermogen bij kinderen en bij volwassenen.'
Naarmate de jaren voorbijgaan ontwikkelt de VCO zich tot een werkgeversorganisatie die later Vereniging voor Kunstzinnige Vorming VKV gaat heten.


Kwaliteitsbewaking komt in handen van de Rijksinspectie Kunstzinnige Vorming.
Men adviseert gemeenten en provincies bij beleidsontwikkeling en het aannemen van docenten. De inspectie wordt vervolgens weer geprivatiseerd tot een Stichting Kwaliteitsbewaking KV. Daarna neemt de Onderwijsinspectie het over
Einde van kwaliteitsbewaking, begin bureaucratie.

Marijke Taminiau, hoofd van Amateuristische Kunstbeoefening van CRM hielp daarbij een handje mee.
Er heerste nog wel een soort chaos waar bijvoorbeeld de conciërge het vak driedimensionale werkvormen gaf omdat hij zo goed kon timmeren.

Jan Blokker: "Er zijn hobbyclubs genoeg, er is behoefte aan een culturele ANWB.

Provo
Het Tweede-Kamerlid Van Dis beschuldigt Reve (G.K. van het Reve) van godslasterlijk, immoreel, bestiaal en satanisch schrijfwerk en sleept hem voor het gerecht.
Alle vormen van creatief taalgebruik op het Spui in Amsterdam worden met politieknuppels 'ondersteund', Provo's belanden in het gevang op beschuldiging van opruiing.



In die tijd trekt de trouwstoet van Beatrix en Claus dwars door een rookbom naar de Dam.
Koosje Koster mag geen krenten op de Dam uitdelen.
Hans Tuynman mag het woord 'imaazje' niet mompelen en wordt gevangen gezet voor 3 maanden.
Burgemeester van Hall roept huilend op de TV op tot afkoeling.
De bouwvakkers roeren zich. Eén van hen blijft na een rel dood op straat liggen. Vrachtauto's van de Telegraaf worden in brand gestoken omdat die krant de rellen aanwakkert.

Johnny the Selfkicker (pseudoniem voor Johnny van Doorn)
Het was één van de eerste dichters die zijn teksten bracht in wilde manifestaties.
Hijgende, sissende en krassende geluiden uitstotend maakte hij een act van zijn poëzie.
De bedoeling was het publiek en zichzelf bevrijden van frustraties en spanningen.

Poëzie in Carré
De avond op maandag 28 februari 1966 was een mijlpaal in de Nederlandse poëziegeschiedenis: voor het eerst kwamen bijna tweeduizend mensen bijeen om te luisteren naar het optreden van dichters zoals: K. Schippers, Cees Nooteboom, Hans Verhagen, L. Th. Lehmann, Jules A. Deelder, Gerrit Kouwenaar, Gerard Reve, J. Bernlef, Remco Campert, Ewald Vanvugt, Jaap Harten en Simon Vinkenoog. Plus de dertien, die inmiddels zijn overleden: A. Roland Holst, Koos Schuur, Ed Hoornik, C. Buddingh’, Bert Voeten, Johhny van Doorn, Bert Schierbeek, Dick Hillenius, Hugues C. Pernath, Jan Hanlo, Jan G. Elburg, Gust Gils en Adriaan Morriën.
Poëzie in Carré was een historische avond voor de poëzie omdat het de eerste echte happening was op dat gebied.
Het was het begin van een traditie van poëzieavonden, -nachten en festivals die nu nog steeds springlevend is.


1966 Paint In
Veiling ten bate van watersnood in Italiaanse kunststeden in Paradiso.
BNers maken kunst: o.a. E.Terpstra, Tom Okker, Jef Last, Han Lammers, Boudewijn de Groot, Den Uyl, Ed v Thijn, Loe Lap, Hugo Claus, Paul Huf, Max Nord, Cees Nooteboom, Jan Vrijman, Mulisch, Roel v Duyn, Vinkenoog, Hein Donner e.v.a.


Vers in het gehoor
Op de dag van de uitzending wordt het NCRV-programma 'Vers in het gehoor' afgelast omdat er een gedicht van Jaap Harten in voorkwam met de volgende strofe:
een braadpan vol kinderwoorden,
feeën van een bladzij losgescheurd
en voor 3 à 4 seconden
copulerend met een jongensbroek


Kreatief taalgebruik
Ik neem tot 1969 deel aan het Dagelijks Bestuur van de Werkschuit. Niet dat ik daar een geschikte figuur voor ben, maar er moet gepleit worden voor onder meer de handhaving van de oorspronkelijke opdracht van de Werkschuit en nadrukkelijk voor handhaving van de clubs Kreatief Taalgebruik, die wat deelnemers betreft achter lopen bij de beeldende cursussen.


Creatief Pedagogische en Didactische Bijscholing
Voor afgestudeerden aan de kunstacademies komen er bijscholingen waarmee ze een bevoegdheid voor het werken in creativiteitscentra verwerven.
De bijscholing in Arnhem start met een volwaardig aandeel Creatief Taalgebruik en druktechnieken. De bijscholingen in Rotterdam, Amsterdam, Den Bosch, Maastricht en Enschede volgen dat voorbeeld.
Ik reis met kisten vol drukspullen die plaatsen af om de cursus te geven. De academies beschikken weliswaar over grafische werkplaatsen, maar die zijn in geen van de gevallen geschikt voor creatieve taalverwerking.


Drukkerij van Kees Graaf met twee bezoekers uit Provo kringen: Theo Kleij en Guus Knemeijer.
Foto Paul Mellaerts

Functionerende Werkvormen en Druktechnieken
Ik word docent aan de bijscholing MAVO/LBO voor tekenen en handenarbeid op de academie in Arnhem, waar ik taalvisualisatie geef onder de naam functionerende werkvorm.
Opnieuw is er belangstelling voor taalvisualisatie en tegelijkertijd die angst om het voluit en onder die naam op te nemen in het leerplan. De teken- en handenarbeidleraren hebben tot dan toe zelden iets grensoverschrijdends gedaan en gaan gretig in op de spannende omgang met taal en beeld.


naar boven