|
1964
Het jaar dat Britse ragebollen, de Beatles, in Amsterdam rondvaren.
Jeugdige aanhangers springen de grachten in
Nieuwe
Doelen
1963
Cursussen voor volwassenen met veel vrije tijd
Mr. E.H. van Sonsbeek, referendaris
en secretaris van de Amsterdamse Kunstraad, en Mr.
J.C.F.Pons, advocaat, stellen nieuwe statuten voor
de Werkschuit vast.
Het gaat nog steeds om de harmonische ontplooiing van de persoon,
de ontwikkeling van het creatief vermogen met name de ontwikkeling
van het creatief vermogen bij kinderen.
Maar de nadruk in de uitvoering komt meer en meer te liggen bij
de cursussen voor volwassenen.
De Werkschuit richt zich op de groeiende vrijetijdsmarkt, de
Amateuristische Kunstbeoefening.
Daaruit volgt dat die cursussen meer en meer hun eigen broek moeten
ophouden en de cursusgelden dus omhoog moeten.
Nieuwe voorzitter
drs.Emile
R.Meijer, directeur van de Gemeentelijke Musea, volgt
Jhr. W.J.H.Sandberg op als
voorzitter van het dagelijks bestuur van de Werkschuit.
Vrienden
van de Werkschuit
Er wordt een stichting opgericht
om in eerste instantie de aanschaf van een nieuw schip mogelijk
te maken. Er ontbreekt nog f.
42.000,-
Op naar een nieuw Elan
Minister Marga
Klompé roept dat kunstzinnige vorming
uiterst belangrijk is.
Wat daarvan zichtbaar is: Provo, Flower
Power, Ludieke Aksie, Sensitivity-trainingen. Politiek Vormingstheatergroep
Proloog, Werktheater, Tejater TeNeeter. Bread and Puppet Theater,
Living Theatre. Afijn zoiets dus.
Eigen
woorden
In Schuitpraat van de Werkschuit en in De
Narrenkap van het Werkcentrum verschijnt een artikel van Frederice
van Faassen.
'De ontwikkeling van spontaan taalgebruik, de geluidjes van hele
kleine kinderen, het vermogen om woorden te zeggen en het uitdrukkingsvermogen
van kinderen als ze iets duidelijk willen maken van wat ze gezien
hebben, de onbevangenheid die verdwijnt als ze naar school gaan
en geconfronteerd worden met oefeningen die grote mensen voor
ze bedacht hebben'.
Een pleidooi voor eigen woorden die kinderen zeggen en opschrijven
over dingen waarin ze belangstelling hebben.
Werkgroep
Kreatief Taalgebruik
Er wordt door medewerkers van de Werkschuit een aantal keren gewerkt
met de dichters Huub Oosterhuis
en Judith Herzberg, die werkvormen
demonstreren.
Hoofdonderwijzer Andries Oldersma
wordt als specialist Kreatief schriftelijk taalgebruik en Taalvorming
gevraagd deel te nemen in de werkgroep.
De verhouding tussen creatief taalgebruik en het taalonderwijs
moet onderzocht worden.
Teksten
en expressief bewegen
Er wordt een werkdag gehouden voor de medewerkers om te onderzoeken
welke verschillende expressiemogelijkheden er zijn.
Verbale expressie, begeleid door Theo
Vesseur, maakt deel uit van die dag. De teksten
die geschreven worden weerspiegelen een levensvisie:
'Het bewustzijn over de menselijke creativiteit moet niet alleen
vanuit een intellectueel denken, maar ook gelijkwaardig in de
daad herkend worden.'
We tekenen met krijt een haven en bewegen in de Studio van Scapino
onder leiding van Kit
Winkel.
Tegenover het duidelijk noteren van lijnen met houtskool zijn
er de expressieve bewegingen, beladen met vele niet ter zake doende
associaties.
'De bewegingsexpressieve vorming die zich richt op de natuurlijke
drang tot expressief bewegen, het vormgeven aan een innerlijke
beleving door middel van lichamelijke beleving.'
Het bewegende lichaam: ruimte en dynamiek.
Taalgebruik in een eigen oorspronkelijke
vorm
De magie van het woord beleven door taal en klankgebaren om
daarmee te komen tot die eigenheid, met meteen er achteraan: en
de verstaanbaarheid ervan.
'De
bezwerende, beheersende kracht van het woord ervaren wij, als
wij proberen bepaalde gedachten 'onder woorden' te brengen. Wij
ervaren de troostende, sussende kracht van de taal(...) Wij hebben
geen toereikende woordsymbolen voor het geheim van leven en dood.
Dit te beseffen door middel van dramatische vorming in een rijke
ervaring, die ons gevoelig maakt voor het worstelend zoeken van
de dichters als ze dit willen 'verwoorden'.
[De kracht die van de taal uitgaat, Wanda
Reumer, in: Kunst en opvoeding, jaargang 9.5/6, februari
1964.]
Is
dansen gezagsondermijnend?
Deze vraag doet mij denken aan de discussies met de dansdocenten
van Scapino die het tegenovergestelde
nastreven: dansen moet volledig aan het gezag van de choreograaf
onderworpen zijn.
De vrije expressieve mens tegenover de getrainde en onderworpen
danskunstuitvoerder.
Het
gezag wordt vaak ondermijnd
Er ontstaat een rel rondom het televisieprogramma Zo-is-het-toevallig-ook-nog-eens-een-keer,
waar een onderdeel 'beeldreligie' de tv-verslaving aan
de kaak stelt, maar ook godsdienstige gevoelens kwetst.
Vrijheid impliceert misbruik van vrijheid.
De Haagse Comedie is te bang om Der Stellvertreter
van Rolf Hochhuth te spelen.
Aat Veldhoen
mag beslist zijn erotische Rotaprenten
niet vanaf een bakfiets voor fl.3,- per stuk op straat verkopen.
Het zijn erotische prenten en die worden zinnenprikkelend voor
de jeugd gevonden. Bakfiets en prenten worden in beslag genomen.
Maar het kwaad was geschied. De rijdende expositie, die door
Simon Carmiggelt geopend
werd, baarde veel opzien. Uiteindelijk wordt één
prent 'veroordeeld' en er volgde een boete van fl.25,-
Expressie
en Eindexamens Expressievakken
De termen Verbale expressie en Expressie in Woord en Gebaar,
omschrijven alle vormen van vrije expressie.
Het enige dat in de richting van letteren zou kunnen wijzen is
het schrijven van hoorspelen.
Het spel blijft op de voorgrond. Docenten drama worden geacht
ook iets aan de letteren te doen. De deskundigheid van de betrokken
kunstenaars en de door hen toegepaste werkvormen zijn nog onvoldoende
ontwikkeld.
De hoofdonderwerpen van de inspanningen van de NSKV zijn het instellen
van examens in de expressievakken; de theorie en organisatie van
Kunstzinnige Vorming; vaktraining.
De examens in de expressievakken werpen
stof op
De opvatting is dat de expressievakken in het Voortgezet Onderwijs
pas serieus genomen worden als er ook examens in afgenomen worden.
Naar mijn tegenwerpingen, dat expressie een individueel bepaald
menselijk vermogen is en derhalve niet getoetst kan worden, wordt
niet geluisterd.
Hoe is het mogelijk vast te stellen hoe expressief iemand is?
De inspecteur van het Kunstvakonderwijs,
dr. W.A Keuzenkamp,
neemt me terzijde en zegt:
'Henk, laten we nou eerst meedoen met die examens, dan kunnen
we ons later sterk maken voor afschaffing van álle examens.'
(Ik wacht daar nog steeds op.)
Expressie is nooit in cijfers vast te
leggen
Nederlandse
Stichting voor Kunstzinnige Vorming
(NSKV)
Onder de directie van J.Meulenbelt,
voordien hoofd Culturele zaken gemeente Utrecht, zullen vanaf
nu alle facetten van KV centraal bestudeerd en geregeld worden.
Éducation Permanente
Dat is de kreet die de Nederlandse
Stichting Kunstzinnige Vorming lanceert
Alle bekende uitgangspunten worden steeds opnieuw bijgeslepen
en andere toegevoegd zonder dat er in werkelijkheid van de creativiteitscentra
iets verandert.
De
eerste taalgedrukte boekjes
De katholieke studentenvereniging
'Veritas' houdt een creatief kamp op Texel.
Houtje op drift
heet het boekje dat in een tent geschreven en gedrukt
wordt.
De uitgave is doordrenkt van opgedronken rum en de inkt waarmee
gedrukt wordt, voelt aan als schuurpapier door het rondwaaiende
zand.
De tekst en illustraties zijn in linoleum uitgesneden. In de werkwijze
zijn de eerste contouren van taaldrukken herkenbaar.
[L] fragment bewegende grafiek van Henk
van Faassen [R] een fragment van de partituur van Louis
Andriessen
Grafische Animatie
Grafische animatie is een techniek die ik bedenk en waarmee
ik met behulp van zeefdruk tekenfilms kan maken.
Waar tekenfilmstudio's met veel mensen, beeld voor beeld, de zogenoemde
'cells' zitten in te kleuren, doe ik dat in korte tijd en in mijn
eentje.
De film Accumulaties is gebaseerd
op grafische animatie. De tekst, de poëzie
van Frederice van Faassen en de muziek van Louis Andriessen ontstaan
gelijktijdig met die beelden en worden als lagen op elkaar gestapeld.
Bewegende grafiek
'Niet langer één grafisch beeld dat spanningen en
beweging oproept, ritmisch en chaotisch, maar vierentwintig onderling
verschillende grafische beelden per seconde.'
Woordgebruik
'In het beeld is een gedeelte van de tekst zichtbaar gemaakt,
evenals in de muziek een gedeelte hoorbaar is. Woorden worden
over elkaar heen gezet en gezegd, wat geheel in overeenstemming
is met de betrekkelijkheid van het woord.'
Muziek
'De functie van de muziek in deze film is niet illustratief. Het
is niet onwaarschijnlijk dat dit de toekomst zal zijn van muziek
bij 'kunst'-films; het jankende strijkorkest tijdens een liefdesscène
in het bos wordt algemeen al overwonnen beschouwd.'
naar
boven
|
|