Pierre Janssen

Openbaar Kunstbezit
De beeldhouwer Johan Wertheim sticht 'Openbaar Kunstbezit' waarmee op de radio en in een losbladige verzameling reproducties de esthetische inzichten van het volk worden ontwikkeld.
Interessanter nog was het programma Kunstgrepen dat gepresenteerd werd door Pierre Janssen.
Kunstgrepen was bedoeld om kunst dichter bij de mensen te brengen en het genieten ervan voorop te stellen. Menig leeftijdsgenoot kan zich het beeld nog zo voor de geest brengen van die lange slungelige man die met trillende en wapperende handen zijn bevlogen verhaal deed.
Veel mensen noemen het ons
'Openbaar Kunstgebit'.
***

Vrije Expressie met Taal, Spel en Beeld

Vrije expressie en aestetische vorming
Er is sprake van emotionele verwaarlozing in de opvoeding van kinderen en het nut dat expressieve werkvormen kunnen hebben bij de vorming van de kinderziel. Pancratius Post schrijft er over.
Hij volgt Herbert Read die pleit voor een intuïtieve pedagogie in plaats van een wetenschappelijke.
Post is meer voor een gerichte, begeleidende en stimulerende aanpak.
De pedagoog L van Gelder en de kunstenaar J van Praag nemen een tussenpositie in door wel uit te willen gaan van de eigen beleving van kinderen, maar hen te betrekken bij de wetmatigheden van de beeldende vormgeving zoals die binnen het Bauhaus ontwikkeld zijn.

'Begin...', een pleidooi voor kunstzinnige vorming
Een tentoonstelling van kindertekeningen ter gelegenheid van het 10 jarig bestaan van het Prins Bernhard Fonds in Stedelijk Museum (later ook elders in Nederland)
We moeten de kindertekeningen, die hier hangen, niet zozeer zien als beeldende uitingen, noch vanuit het ontwikkelingsstandpunt, noch vanuit het esthetische oogpunt. We moeten dus niet gaan kijken hoe goed het ene kind een hijskraan heeft getekend of hoe mooi een ander z'n kleuren heeft gebruikt; maar eerder moeten we de zeggingskracht van de makers op ons in laten werken en bereid zijn onzichtbaar aanwezig te zijn bij hun belevenissen.
We weten natuurlijk dat kinderen al hetgeen zij beleven op velerlei manieren kunnen uiten, maar om de bezoekers in te leiden in hun wereld werden deze uitingen hier bijeen gebracht.

Een experiment met geleide expressie
Het zijn tekeningen uit één school, van kinderen tussen de 6 en 14 jaar.
Deze serie tekeningen kwam tot stand, als gevolg van een experiment dat door de Werkschuit in een Utrechtse volksschool ondernomen werd.
Al lang werd er op de Werkschuit, waar men met kinderen buiten schoolverband werkt, de behoefte gevoeld om te onderzoeken welke de resultaten zouden zijn, als met de kinderen in de klas, met de leerkrachten, de gehele school door, gewerkt zou worden.
De vraag was, in hoeverre het voor leerkrachten mogelijk zou zijn om onze aanpak van de beeldende expressie over te nemen. Het ging er om dat door de 'geleide expressie' de kinderen zich een werk- en denkwijze zouden eigen maken, opdat ze al heel gauw zelfstandig en onbelemmerd vorm zouden weten te geven aan hun emoties en belevenissen. Aldus Ina van Blaaderen.
***

Wanda Reumer oprichtster opleiding drama en speldocent [1915-2006]

Academie voor Expressie door Woord en Gebaar
Dit is de voorloper van de HKU, Faculteit Theater.
De Academie bood destijds een unieke opleiding tot docent drama aan.
Wanda Reumer is directeur tot begin jaren zeventig.
Zij heeft grote betekenis gehad voor de stad Utrecht en het Utrechtse culturele leven.
Tot kort voor haar dood trad zij zelf nog op met voordrachten van proza en poëzie.
Woorden worden uitgesproken en vooralsnog niet geschreven door de deelnemers.

Een echte start voor Literaire Vorming is er nog niet
Zeker is het dat er geen duidelijke opleiding voor is.
Wanda Reumer en Annet van Battum schrijven 'Taalexpressie een vorm van communicatie' een standaardwerk voor het omgaan met expressie door het woord.
Naast een goed onderbouwd betoog, tref ik in het boek ook voorbeelden van leuk spelen met woorden aan.
Letters van het woord 'gordijn' hangend aan een roe.
Het is mij nooit duidelijk geworden wat de waarde van een dergelijke werkwijze is.
Hoe verwarrend moet het zijn woorden op die manier te leren lezen. Helaas, generaties opvoeders zullen zich dat gordijn herinneren en hun leerlingen vragen ook zoiets te proberen.
***


Een reeks publicaties
'Vrije expressie en esthetische vorming'
'Vorming van volwassenen door creatief spel'
'Vrije expressie in taal en gebaar'
'Spel als levensspiegel'
'Creatief dramatisch spel'
'Het spelende kind'
'Pantomime in het onderwijs'
Er moet veel gepubliceerd worden eer men doordrongen is van het belang van Vrije Expressie

Stichting Musische Vorming
Jan Kassies, Willem.Gehrels, Lou Hoefnagels, Piet Klaasse, Ina v Blaaderen e.a.overleggen met elkaar hoe musisch de samenleving zou moeten zijn en hoe we dat moeten bereiken.
In elk contact dat een kind met de kunst van het toneel, de dans, de muziek en de beeldende kunst heeft, wordt een beroep op zijn totale persoonlijkheid gedaan.
Het is daarom zo dat de zogenoemde kunstzinnige vorming in opvoeding en onderwijs een veel grotere plaats dient in te nemen dan thans het geval is.
Een groot aantal deskundigen op dit gebied ondertekenden een verklaring van instemming.
Op de kweekscholen en bij de schoolbegeleidingsdienst was nog weinig belangstelling voor kunstzinnige vorming. Dat moest nodig vernieuwend veranderen.
***

Rock Around the Clock
Bill Haley and his Comets zetten de boel op swingen. Nederland maakt voor het eerst kennis met rock and roll. Voor de rustige Nederlanders een enorme ervaring. De ouderen zijn geschokt en verontrust en begrijpen niet wat er met de Nederlandse jeugd aan de hand is.
Een bekende pedagoog laat in de Telegraaf weten dat het allemaal de schuld van de ouders is.
Dit is nou precies wat er gebeurt als kinderen niet streng genoeg worden opgevoed en waar ouders tekort schieten moet de politie dan maar ingrijpen.
De muziek en de relletjes kondigden een nieuwe tijd aan.
Een tijd die veel verandering met zich mee brengt.
***