Taaldrukken
Een meisje van tien jaar tekent zichzelf, bezig met een klapdrukpersje op de Werkschuit



Werkschuit en Schilderschuur
Tot groot ongenoegen van schuitleidster Brecht van den Muyzenberg werkt Henk van Faassen tegelijkertijd ook bij de 'Schildersschuur' van Celine Schaake-Verkozen.
Beide dames zijn ex Montessori-leidsters, maar ze hebben geen goede verstandhouding met elkaar, hun clubs zijn concurrenten.
*** .







De mens en zijn arbeid
Een project op drukkerij de Arbeiderspers.
De kinderen van de Werkschuit tekenen de hele gang van zaken in een grote drukkerij.
De tekeningen worden voor een kalender gebruikt.

***



1954 Het jaar waarin een bloedige vechtpartij tussen de twee nozembendes 'Pleiners' en 'Dijkers' in de kiem gesmoord is door het snelle optreden van een aantal zwaargebouwde agenten

Taaldrukken, een expressievorm





Pleiners en dijkers
De Groene Kalebas is één van de donkere holen waar kunstenaars naar Jazz luisteren en goedkoop kunnen eten.
Er komen jongeren, Pleiners zoals ze genoemd worden, would-be-bohemiens die zich onderscheiden van de Dijkers die knokken voor kunst aanzien.
Studenten komen er ook, de zwarte koffie wordt in soepkommen geschonken. Het gezellig ingerichte lokaal waar de verlichting bestaat uit van de lage zoldering hangende lege wijnflessen, is vooral een warme beschuttende schuilplaats.
Daar mag ik met mijn benen op een stoel zitten, het is gewoon dat je je onconventioneel kleedt.
Iedereen heeft maling aan de rest, praktisch niemand weet echt wat hij wil.

Ik denk het wel te weten, ik wil met de kinderen van de Werkschuit gaan drukken. Vieze vingers krijgen van de inkt die met rollertjes op loden letterstaafjes opgebracht wordt. Een vorm van vrije expressie met woord en drukpers.



Vrije expressie in woord en gebaar.
Adriënne van Vriesland-Canivez schrijft dat Vrije expressie een aantal begrippen moet dekken zoals lekenspel, vrij dramatiseren, of toneelspel.
Men heeft het liever over geleide expressie.
De Schoolkunstcommissie constateert dat op de Werkschuit, in de lessen verbale expressie, de verhalen eerst in pantomime uitgebeeld worden alvorens ze in woorden verteld worden.
Wat ze er verder van vinden is nooit duidelijk geworden.

School met de Drukpers
Op voorspraak van J. Meulenbelt, cult. Zaken Utrecht wordt de Dr. van Leeuwenschool in Utrecht proefschool voor de Werkschuit.
Het Experiment mislukt echter door liefdeloos en denigrerend onderwijs op die school
De Van Alphenschool in Utrecht neemt het experiment met succes over en wordt een School met de Drukpers.
B. Velthuis, hoofd van die school, komt in het bestuur van de Werkschuit.

'De veranderende taak van de school in een snel veranderende wereld'
Prof .H. Nieuwenhuis, houdt intreeredevoeringen in Groninger- en Amsterdamse universiteit
'De taak van de opvoeder in deze tijd'
***




Galerie Werking: Exposeren in eigen beheer

Samen met oud-studenten van de IVKNO (Rietveld academie), waaronder een medewerker van de Werkschuit, Ko Sagel, ben ik betrokken bij de oprichting van 'Galerie Werking'.
Er is in die tijd redelijk veel aandacht voor zoiets. Later nemen de commerciële galeries de zaak in handen.
L.P.J. Braat, redacteur van de Kroniek van Kunst en Kultuur
, opent de expositieruimte.
Hij schrijft in zijn blad:
'In Amsterdam-Oost waar naar mijn weten nog nimmer iets gevestigd was dat met kunst te maken had, al verrijst, bijna dreigend, het pompeuze gebouw van het 'Koninklijk Instituut voor de Tropen' dat eerst 'Koloniaal Instituut' heette.
Uitgaande van het feit dat enkel in het centrum gelegenheid bestaat hedendaagse kunst te zien (...) menig 'gewoon' mens heeft schroom daar binnen te stappen.
Deze onderneming heet met recht 'Werking' en is tot half zes open. Zeven jonge grafici laten proeven van hun kunnen zien. Allen bezitten een behoorlijke dosis begaafdheid, al steekt de een voorlopig misschien iets boven de ander uit, wier talent en frisse moed het beste doet verwachten voor de toekomst.'




Huilen met de wolven in het kunstbos
De beeldhouwer en schrijver Leo Braat was vanaf het ontstaan tot aan de opheffing van de Kroniek de krachtige motor achter dit multidisciplinaire blad, dat in de praktijk voornamelijk over beeldende kunst ging.
Van 1941 tot 1945 verscheen de Kroniek niet, maar toen hij na de oorlog opnieuw uitkwam, bleef hij de overheersende opvattingen in de Nederlandse beeldende kunst tot uitdrukking brengen.
De eerste grote 'mode', waarmee de Kroniek te maken kreeg was de radicale Cobrabeweging, waarover de redacteuren met veel omhaal van woorden lieten weten dat ze er weinig voor voelden.
Later, in 1972, was Braat openhartiger: 'Eigenlijk heb ik vele jaren achtereen een hartgrondige hekel gehad aan veel eigentijdse, toegejuichte kunstuitingen, die toegehuild werden door de wolven in het kunstbos.'
***


naar boven

verder

index