|


Robots,
Stichting Nederlandse Pantomime, Jan Bronk
|
|
1951
Het jaar waarin de radiogroenteman roept: 'Onthoud het goed, 't
is de groente die 't 'm doet.'
Kinderen
Uiten Zich
Tekenvoorbeelden
op de vuilnishoop
Er wordt in het Stedelijk Museum een spraakmakende tentoonstelling
ingericht.
Er is ondermeer een 'vuilnishoop' van kindertekeningen te zien
die, volgens de idealisten, op een verwerpelijke 'kopieermanier'
gemaakt zijn.
Het op een hoop tentoonstellen van die tekeningen wordt door sommige
mensen als een persoonlijke belediging opgevat.
Of er goed geluisterd wordt naar de idealisten
is niet duidelijk
Tot op de dag van vandaag circuleren op de scholen kleurplaten
die in de geest en de uitvoering lijken op die lelijke inhoudsloze
prenten.
En het wordt nog erger als de kopieerapparaten uitgevonden worden,
waarmee die tekenvoorbeelden in grote aantallen afgedraaid worden.
Dagelijks zie ik ze voor de ramen van de scholen hangen: de rijen
paashazen en paddenstoelen, meer of minder netjes ingekleurd.
De schoollokalen werden als fantasieloos, lelijk en gespeend van
inspiratie bestempeld.
Er wordt tegenwoordig nog steeds vaak uniform klassikaal onderwijs
gegeven door mensen die tevreden zijn met smakeloze rotzooi.
***
Nota Onderwijsvoorziening
Minister
F.J.Th.Rutten geeft perspectieven voor
onderwijsvernieuwing.
In 1955 publiceerde Rutten, oud-minister van O K en W samen met
Gerrit Bolkestein, onderwijskundige en minister, een proeve
van een leerplan voor een algemene middelbare school. Veel elementen
uit de zogenoemde 'mammoet-wet' en uit het 'testament' van minister
Cals, gaan op initiatieven van Bolkenstein terug, die zich, vitaal
tot in zijn laatste jaren, als uitermate integer mens en als deskundig
en vooruitziend schoolman, hoogachting en algemeen gezag had weten
te verwerven als weinigen in het Nederlandse onderwijs. Dr. G
Bolkestein was de eerste voorzitter van het bestuur van de Werkschuit.
Paedagogische Studiën
Pancratius Post, medewerker van het
Nutsseminarium, tegenover A.F.M.van der Ven en A.W.Smith
: Een kritische blik op Aestetische vorming.
Post had nogal veel bezwaren tegen een vermeende laissez-faire
aanpak van de Werkschuit kunstenaars.
Hij pleitte wel voor een vrije beeldende expressie volgens de
ideeën van Herbert Read.
Persoonlijke expressie was voor Read een vorm van communicatie
die gestuurd werd door onbewuste psychische ordeningsprocessen.
Het verloop daarvan werd, mits ongehinderd door onnatuurlijk pedagogisch
ingrijpen, bepaald door de individuele aanleg, die was onder te
brengen in de archetypologie van Jung. Afgezien van de hoogst
speculatieve theorieën van Jung houdt Read te weinig rekening
met de wisselwerking met de sociale verhoudingen en onderschat
hij bovendien sterk de positieve
werking van natuurlijke spontaniteit en onbaatzuchtigheid. Toch
vormen de opvattingen van Read een stevige ideologische ondersteuning
voor de sociale ontvoogding en emancipatie van het individu, waaraan
na tijden
van betutteling en ervaringen met een totalitair regime.
Naast Read werd ook geluisterd naar de opvattingen van de Amerikaan
Viktor Löwenfeld over vrije expressie. Löwenfeld
maakte een onderscheid tussen het visueel ingestelde type en het
zogenaamde haptische type. Het visuele type was de waarnemer,
die de dingenvooral benaderde vanuit hun totale verschijningsvorm.
Het haptische type daarentegen beleefde de dingen primair lichamelijk,
waarbij de subjectieve ervaring van details een veel grotere rol
speelde.
De haptische benadering vormde een belangrijk argument voor de
toepassing van de vrije expressie.
***
Het Werkcentrum
Het wordt opgericht als tegenhanger van
de Werkschuit die tot dan toe voornamelijk beeldend werkt en volgens
sommigen te weinig aan spel doet.
Het zal in 1953 voluit Werkcentrum voor Leketoneel en Creatief
Spel genoemd worden.
Theo Vesseur schrijft over Dramatiseren met kinderen
Rob van Reijn introduceert pantomime geschikt voor schoolkinderen.
Jan Bronk schrijft in Kunst en Opvoeding:
Tot voor kort was pantomime een vrijwel onbekende kunstuiting
in Nederland alhoewel de oude Grieken zich er al mee bezig hielden.
Deze vorm kreeg bekendheid door de film 'Les enfants du Paradis'
***
>
naar boven
> verder
> terug naar index
|
|