Robots, Stichting Nederlandse Pantomime, Jan Bronk

 

1951 Het jaar waarin de radiogroenteman roept:
'Onthoud het goed, 't is de groente die 't 'm doet.'

Kinderen Uiten Zich

Tekenvoorbeelden op de vuilnishoop
Er wordt in het Stedelijk Museum een spraakmakende tentoonstelling ingericht. Er is ondermeer een 'vuilnishoop' van kindertekeningen te zien die, volgens de idealisten, op een verwerpelijke 'kopieermanier' gemaakt zijn.
Het op een hoop tentoonstellen van die tekeningen wordt door sommige mensen als een persoonlijke belediging opgevat.

Of er goed geluisterd wordt naar de idealisten is niet duidelijk
Tot op de dag van vandaag circuleren op de scholen kleurplaten die in de geest en de uitvoering lijken op die lelijke inhoudsloze prenten.
En het wordt nog erger als de kopieerapparaten uitgevonden worden, waarmee die tekenvoorbeelden in grote aantallen afgedraaid worden.
Dagelijks zie ik ze voor de ramen van de scholen hangen: de rijen paashazen en paddenstoelen, meer of minder netjes ingekleurd.

De schoollokalen werden als fantasieloos, lelijk en gespeend van inspiratie bestempeld.
Er wordt tegenwoordig nog steeds vaak uniform klassikaal onderwijs gegeven door mensen die tevreden zijn met smakeloze rotzooi.
***


Het Werkcentrum

Het wordt opgericht als tegenhanger van de Werkschuit die tot dan toe voornamelijk beeldend werkt en volgens sommigen te weinig aan spel doet.
Het zal in 1953 voluit Werkcentrum voor Leketoneel en Creatief Spel genoemd worden.

Theo Vesseur schrijft over Dramatiseren met kinderen.
Rob van Reijn introduceert pantomime geschikt voor schoolkinderen.

Jan Bronk schrijft in Kunst en Opvoeding:
Tot voor kort was pantomime een vrijwel onbekende kunstuiting in Nederland alhoewel de oude Grieken zich er al mee bezig hielden. Deze vorm kreeg bekendheid door de film 'Les enfants du Paradis'

***

Nota Onderwijsvoorziening
Minister F.J.Th.Rutten geeft perspectieven voor onderwijsvernieuwing.
In 1955 publiceerde Rutten, oud-minister van O K en W samen met Dr.Gerrit Bolkestein, onderwijskundige en minister, een proeve van een leerplan voor een algemene middelbare school.
Veel elementen uit de zogenoemde 'Mammoet-wet' en uit het 'testament' van minister Cals, gaan op initiatieven van Bolkenstein terug, die zich, vitaal tot in zijn laatste jaren, als uitermate integer mens en als deskundig en vooruitziend schoolman, hoogachting en algemeen gezag had weten te verwerven als weinigen in het Nederlandse onderwijs.
Dr. G Bolkestein was de eerste voorzitter van het bestuur van de Werkschuit.


Paedagogische Studiën
Pancratius Post, medewerker van het Nutsseminarium, tegenover A.F.M.van der Ven en A.W.Smith :
Een kritische blik op Aestetische vorming.
Post had nogal veel bezwaren tegen een vermeende laissez-faire aanpak van de Werkschuit kunstenaars.
Hij pleitte wel voor een vrije beeldende expressie volgens de ideeën van Herbert Read.
Persoonlijke expressie was voor Read een vorm van communicatie die gestuurd werd door onbewuste psychische ordeningsprocessen.
Het verloop daarvan werd, mits ongehinderd door onnatuurlijk pedagogisch ingrijpen, bepaald door de individuele aanleg, die was onder te brengen in de archetypologie van Jung.
Afgezien van de hoogst speculatieve theorieën van Jung houdt Read te weinig rekening met de wisselwerking met de sociale verhoudingen en onderschat hij bovendien sterk de positieve werking van natuurlijke spontaniteit en onbaatzuchtigheid.
Toch vormen de opvattingen van Read een stevige ideologische ondersteuning voor de sociale ontvoogding en emancipatie van het individu, waaraan na tijden van betutteling en ervaringen met een totalitair regime.
Naast Read werd ook geluisterd naar de opvattingen van de Amerikaan Viktor Löwenfeld over vrije expressie. Löwenfeld maakte een onderscheid tussen het visueel ingestelde type en het zogenaamde haptische type.
Het visuele type was de waarnemer, die de dingenvooral benaderde vanuit hun totale verschijningsvorm.
Het haptische type daarentegen beleefde de dingen primair lichamelijk, waarbij de subjectieve ervaring van details een veel grotere rol speelde.
De haptische benadering vormde een belangrijk argument voor de toepassing van de vrije expressie.
***


naar boven

verder

index