|
Kijk
een kat...
ik zie geen kat
...dat is geen kat, dat is een poes...
nou een poes dan
Fotografie
Manon Baart Amsterdam
|
|
Over
beginnende geletterdheid
zijn veel woorden neergeschreven
Het gaat er bij velen die daar over
nadenken niet om kinderen vroegtijdig te leren lezen of schrijven,
maar wel om hen bewuster in contact te brengen met taalachtige
verschijnselen die ze in hun kleine leefwereld tegen komen. Voordat
kinderen geschreven taal als medium ervaren zijn er al de prenten
die een talige rol in het leven van jonge kinderen innemen.
Ontluikende
geletterdheid
In de fase van beginnende geletterdheid bouwen leerkrachten en
kinderen samen voort op de kennis en de vaardigheden die in de
voorschoolse periode tijdens de ontluikende geletterdheid zijn
opgedaan.
Het metalinguïstisch bewustzijn van kinderen wordt
gestimuleerd in alle mogelijke situaties waarin kinderen leren
om op taal, van prenten en die waarbij letters gebruikt zijn,
te reflecteren. Zo neemt hun motivatie om zelf communicatieve
vaardigheden toe te passen toe.
De primaire taak van de taal is de werkelijkheid te symboliseren.
Dat doen we met z'n allen om met die taal te kunnen omgaan. Jonge
kinderen ontdekken dat dingen een naam hebben en dat je door het
uitspreken van zo'n woord een ander attent kan maken op het een
of ander en dat je ook iets kunt bereiken met het uitspreken van
een woord.
Zinvolle
vakliteratuur voor kleuters en peuters
Een voorwaarde voor de ondersteuning
van die ontluikende geletterdheid is een talige omgeving waarin
zinvol speelgoed en vooral een gevarieerd aanbod aan goede prentenboeken
te vinden is.
Hoe twee kleuters omgaan met hun 'vakliteratuur' laat de fotoserie
mooi zien.
Wat
is een woord?
Het woord is voor het kind een integrerend onderdeel van het object
dat ermee wordt aangeduid.
Die conceptie lijkt kenmerkend voor het primitieve linguïstische
bewustzijn.
Eenvoudige experimenten tonen aan dat kleuters de namen van dingen
'verklaren' met de eigenschappen ervan.
Volgens hen wordt een dier 'koe' genoemd omdat er horens aan zitten,
'kalf' omdat het kleine horens heeft.
Als je kinderen vraagt of je de namen van dingen kunt verwisselen,
een koe bijvoorbeeld 'inkt' kunt noemen en anders om, zullen ze
zeggen dat kan niet, want inkt is om mee te schrijven en een koe
om melk te geven. [Vygotsky 1962]
naar
boven
terug
|
|