startpagina

index
literatuur


taalwerkvormen


drukwerkvormen


werkvormen, lessen


eerst beeld


gedichten









Taalwerkvormen / gedichten
Waarom gedichten schrijven in klas?

Het gaat er niet om kinderen te leren hoe je een gedicht moet schrijven
Daar is de basisschool niet voor.

Wat draagt het kunnen schrijven van een gedicht bij aan de ontwikkeling van een kind?
Het gaat ons in onze poëzielessen om het gevoel voor poëzie dat de kinderen van zichzelf hebben, te vergroten.

In onze werkwijze leren wij hen gebruik te maken van hun poëtische vermogens door ze te wijzen op wat ze uit zichzelf al doen.

Door gedichten te schrijven en te kijken naar hoe je die geschreven hebt verwerf je inzicht in de werking van taal als middel om je te uiten.

Al onze poëzielessen hebben als uiteindelijk doel het ontwikkelen van de poëtische vermogens van de kinderen.

Hoe je daar concreet aan werkt, hangt af van de leeftijd van de kinderen, de mate waarin ze het Nederlands beheersen, de ervaring met beeldend schrijven, het algemene taalniveau, de ervaring met het verwoorden van ervaringen.
Er is niet een bepaalde opbouw te maken in een serie poëzielessen.
Het beste is in te gaan op wat zich voordoet.

Praktijk
Schrijft een kind meteen in de eerste les een tekst waarin duidelijke klankovereenkomsten zitten, dan grijp je dat aan om kinderen daar op te wijzen. Je kan het daar vervolgens ook op andere momenten met ze over hebben.
Klankovereenkomsten kom je overal tegen, in je taalboek, maar evengoed in je rekenboek, op het stickertje bij de kraan in de w.c., op de reclameborden onderweg naar school.
Ook als mensen praten maken ze, onbewust, gebruik van klankovereenkomsten. Kleuters zijn daar op een gegeven moment erg op gespitst: "hé, dat rijmt".
Oudere kinderen kan je daar weer opnieuw gespitst op laten zijn.

Herhaling is ook een poëtisch element dat kinderen uit zichzelf gebruiken:

Ik moest naar de volgende groep van ballet
Ik kende de dans niet, de rest wel
Ik oefende en oefende, maar ging steeds
de verkeerde kant op
En toen de laatste les lukte het opeens

Beeldend schrijven
Omdat het in de eerste plaats gaat om de duidelijkheid van een gedicht, zal het elke keer nodig zijn aandacht te besteden aan het beeldend schrijven.
Leerkrachten stimuleren kinderen vaak om vooral veel te schrijven. Hoe meer hoe beter, lijkt de norm. Dat levert niet de boeiendste teksten op. Integendeel.
Een gedichtenles kan je gebruiken om de kinderen te leren kort en kernachtig te schrijven, met de grootst mogelijke aandacht voor de inhoud.
Aan kinderen die per definitie moeite hebben om zich op papier te uiten, kan je geen hoge eisen stellen wat betreft de beeldende kwaliteit van hun tekst. Elke zin op papier is meegenomen.
Al zijn de zinnen dan niet beeldend, meestal er wel een ander poëtisch element in aan te wijzen.
Door de teksten op verschillende manieren voor te lezen, ontdekken de kinderen de herhaling of het ritme als een poëtisch element erin.

Ik speel op mijn trommel
Ik speel in mijn kamer
Ik speel als het regent
of als ik me verveel

Ik dans op een feest
En thuis in mijn kamer
En ook in het bos in Turkije

Ik heb een derbouka
en als ik alleen ben
dan speel ik erop

Als je steeds maar je hoofddoel voor ogen blijft houden, maakt het niet uit wat je in welke volgorde doet.

Lucie Visch

lees verder