Taalwerkvormen
/ gedichten
Gedichten
schrijven in de klas

Werkvormen
waarbij gedichten gebruikt worden
Werkvormen die ontwikkeld zijn om schrijfprocessen bij kinderen
op gang te brengen en te begeleiden
Alle inspanningen bij taalvorming zijn er op gericht kinderen
kwalitatieve stappen te laten zetten op hun pad naar een beter
taalgevoel.
Voor zover we kunnen nagaan maakt het begrip 'taalgevoel' niet
expliciet deel uit van de gebruikelijke lees- en schrijfleergangen.
Een specifieke techniek wordt in ieder geval daarvoor nog niet
in algemene zin in het onderwijs gebruikt.
Er moet zeker in iedere klas een boekenplank met gedichtenbundels
beschikbaar zijn. Maar het mag niet zo zijn dat de gedichten
een beklemmende dwang vormen bij de vrije tekstuitingen.
We krijgen veel en vaak te maken met leerkrachten die op de
vorm vallen omdat ze op die manier beter met hun groep tevoorschijn
kunnen komen. En met kinderen die menen dat bepaalde woorden
en gedichtjes voor 'leuk' doorgaan.
Dat is niet nodig.
Inhoud
versus vorm
Hoe komen we van het voorlezen van een professioneel geschreven
gedicht naar een door een kind geschreven tekst waaraan achteraf
een poëtische waarde toegekend kan worden?
Wat is de verhouding tussen een en ander?
Vooral de leerkracht moet de valkuilen herkennen die er zijn
bij het werken met gedichten. De belangrijkste is de valkuil
van inhoud versus vorm.
De omgang met poëzie, het veel lezen en voorlezen ervan
zorgt ervoor dat kinderen plezier krijgen in de vorm, dat ze
er gevoel voor krijgen.
De belangrijke stap die ze zelf dan te zetten hebben is dat
ze op een beeldende manier schrijven wat ze zelf meemaken en
te vertellen hebben.
Het schrijven van al dan niet rijmende gedichten om de literaire
activiteit zelf, is niet van belang.
De training in de vorm mag de ontwikkeling van de inhoud niet
in de weg staat.
Aan
regels gebonden teksten
Door het aanbieden van een vorm werk je als een soort rattenvanger
van Hamelen.
Je verleidt kinderen tot een aantrekkelijke manier van schrijven.
Toch blijft het schrijven van ervaringsteksten belangrijker.
Als die niet lekker lopen zouden we vormteksten kunnen inzetten.
Aan regels gebonden teksten kunnen een blokkade opleveren voor
kinderen. Het poëtisch gevoel komt in de knel.
In principe zijn de aan regels gebonden teksten er om kinderen
vrij te maken van schoolse schrijfvormen.
In een gedicht leren de kinderen, mede door de beknoptheid ervan,
dat ze iets kunnen vertellen dat op een andere manier nooit
lukt. Toch weten kinderen niet altijd hoe een tekst beter, poëtischer
kan.
Het heeft alles te maken met het creëren van een sfeer
waarin veel en vaak met poëtische middelen omgegaan wordt.
© Henk
van Faassen
lees
verder>
naar
boven