startpagina

index
literatuur


taalwerkvormen


drukwerkvormen


werkvormen, lessen


eerst beeld


gedichten





Eerst een tekening en daarna de tekst
vormen kun je niet bedenken,
vormen kun je alleen veranderen



Mijn vader gaat onderweg de auto schoonmaken.
Hij doet het raam met ramertschoon. Ik mag het doen als papa stopt

Michael


Vormen kun je niet ontwerpen
Er zijn altijd al vormen, maar je kunt ze veranderen.
Woorden kun je niet bedenken, er zijn altijd al woorden, maar je kunt ze in een andere volgorde zetten.
Schrijven is eigenlijk het lezen van beelden die voortdurend om je heen veranderen.

Een grillige lijn, getrokken op een vel papier, zou je kunnen beschouwen als een bedachte vorm.
In werkelijkheid deelt die lijn het bestaande vlak in twee veranderde vlakken.
De rechthoek van het bestaande blad papier is veranderd.
.
Zo is het met de vormen die in de aanpak van "Eerst een beeld en dan pas taal" een rol spelen.

Praktijk
Bijvoorbeeld, ik bied kinderen een vierkant stukje zelfklevend rubber aan en vraag hen om die vorm, die er dus al is, te veranderen in twee vormen door het op een zelfgekozen manier door te knippen of te scheuren.

Die handeling is veel vrijer dan de opdracht: "Bedenk een vorm en knip die uit"
De kinderen roepen dan in zo'n geval: "Wat voor een vorm?". "Nou, gewoon een vorm".
"Wat is dat? Een vorm? "Dat kan ik niet!".

Wie dan in de fout gaat en zegt: "Knip maar een poppetje"
krijgt te horen: "Hoe moet dat? , ik kan geen poppetjes knippen"

Vormen kun je veranderen door iets weg te halen of iets toe te voegen
Daarin kunnen kinderen gemakkelijk meegaan.

Natuurlijk is het zo dat er vele vormen aan je geestesoog voorbij trekken:
cirkels, rechthoeken, driehoeken, grillige en strakke vormen.
Die vormen tref je aan als je de wereld om je heen bekijkt.

Het kan voorkomen dat er een vorm bij zit die lijkt op de vorm die je zojuist toevallig gescheurd of geknipt heb.
Dan kan je die vorm een naam geven.
Maar even later komt diezelfde vorm weer in iets geheel anders langs.
Dan kan de vorm wéér een andere naam en betekenis krijgen.
Zo is dat in de beeldende kunst.

Henk van Faassen