startpagina

index
literatuur


taalwerkvormen


drukwerkvormen


werkvormen, lessen


eerst beeld


gedichten




Eerst een tekening daarna de tekst
Kinderen stap voor stap begeleiden
in een onbekend proces



In de gang kam ik elke dag mijn haar. Ik doe er veel gel in
Soms moet ik het uitkammen want er zitten dan veel klitten in.

Beeldende processen
Beeldende en talige processen bevatten stappen waarvan het doel en nut pas in het eindproduct zichtbaar worden.

Een dilemma is: moet je kinderen van tevoren alle stappen uitleggen?
Is het wel mogelijk een proces, dat zo afhankelijk is van intuïtieve beslissingen en minder van vastliggende patronen, verbaal aan de kinderen voor te leggen?

De beelden die een uitleg oproepen
Die afbeeldingen zullen nooit overeen komen met de praktische werkelijkheid

Behalve dat zijn de kinderen de eerste stappen al vergeten voor de uitleg compleet is.
De inktrollers en al het andere klaarliggende materiaal hebben een sterkere aantrekkingskracht dan welke uitleg ook.

Daarom vraag ik van de deelnemers aan mijn beeldende avonturenreizen graag geduld en vertrouwen.

Er zijn wel eens kinderen die op de speelplaats naar me toe komen en vragen:
"Henk, wat gaan we straks doen?".
Ik zeg dan: "Als ik je het vertel, wil je het dan straks aan alle kinderen uitleggen?".
Daar zien ze meestal maar van af en de enkeling die het aandurft raakt al snel verstrikt in een onmogelijk verhaal waar alle kinderen "Uhhh?" roepen.

Praktijk
De stappen in het proces heb ik in de loop der tijd zodanig ontwikkeld
dat het overzichtelijke eenheden zijn met elk een eigen tussenresultaat.

Stap voor stap groeit het product en daarmee de acceptatie van het proces.
Opmerkelijk is dat kinderen die een dergelijk proces al eens met mij doorlopen hebben, zich iedere keer in het nieuwe avontuur storten en dat is geruststellend.

De technische handelingen
Die zijn dan al wel bekend maar de toepassing ervan is steeds opnieuw een uitdaging.
En zo moet het ook blijven.

Stap voor stap in een proces begeleid te worden is een vorm van vrijheid die in tegenspraak is met de beperking die mogelijk uit deze werkwijze spreekt.

In de praktijk leiden de stappen tot een grote bevrediging en creatieve vrijheid. Niet weten waar het heen gaat is een speurtocht die kinderen graag ondernemen.
Je hoeft tevoren niets te bedenken en aan het eind blijkt dat je zoveel bedacht hebt.
Je hoeft niet slim, creatief, origineel, fantasievol te zijn om deel te nemen aan de speurtocht.
En aan het eind blijkt dat je dat allemaal was.

Volwassenen hebben daar meer moeite mee.
Het verstandelijke deel van hun hersens vraagt om zekerheden vooraf.
Het affectieve deel kan gemakkelijker mee op pad gaan.

Henk van Faassen