|
Drukwerkvormen
Krant
van de klas
We bedoelen in dit artikel NIET de schoolkrant
die door ouders en leerkrachten gemaakt wordt.
Die veel voorkomende schoolkrant heeft vaak de bedoeling de school
te profileren.
De klassekrant is een idee van Célestin Freinet
(1896-1966)
Hij was onderwijzer en initiatiefnemer van de Freinetmethodiek
die gericht is op de creativiteit van de kinderen. Veel leerkrachten,
overal in de wereld, hebben de ideeën van hem overgenomen.
De klassekrant is een schoolkrant die van het begin tot het einde,
van het ontstaan van de tekst tot de uitwerking met tekeningen
en ander drukwerk, door de kinderen is gemaakt.
Zo'n schoolkrant is een voorbeeld van vrije meningsuiting, niet
alleen door de inhoud, maar ook door de manier van presenteren.
Een klassekrant laat zien dat de teksten van de kinderen gewaardeerd
worden.
Praktijk
De klassekrant vertaalt het leren in de klas.
Er is een directe wisselwerking tussen de taallessen en het maken
van de krant.
En natuurlijk is het een uitmuntende gelegenheid voor het aanleren
van samenwerken en verantwoordelijkheden.
De krant hoeft technisch niet slim in elkaar te zitten. Er zijn
al heel mooie voorbeelden van klassekrantjes die uitsluitend met
rubberdruk en limograaf in elkaar gezet zijn.
De keuze voor limograaf boven de tekstverwerkers en printers is
zinvol omdat de kinderen er van begin tot het eind bij betrokken
zijn.
Ze geven de redactie en druktechniek niet uit handen.
De
inhoud
De inhoud van een klassekrant dient vanzelfsprekend te bestaan
uit de ervaringsteksten van de kinderen en de verslagen van onderzoekjes
en excursies die ze ondernemen.
Zinloze onderwerpen zoals "wist u dat..." "kleurplaten"
"moppen en cartoons" enzovoort moeten niet opgenomen
worden.
De klassekrant biedt de gelegenheid met alle mogelijke druktechnieken
te experimenteren. De kranten worden bewaard en de kinderen kunnen
de vooruitgang op expressief gebied volgen. Ze kunnen de technieken
verbeteren en elkaar bevragen op de gebruikte werkvormen.
Het spreek
vanzelf dat de krant ook naar de andere groepen gaat en dat ouders
exemplaren ter inzage krijgen. Om een oplage voor alle ouders
te maken past niet in dit concept
Henk van
Faassen
Praktijkvoorbeeld
*)
Bij
ons op school hebben alle groepen hun eigen klassekrant.
Deze bestaat uit een A4-tje aan twee zijden bedrukt. In groep
6 7 8 maken twee leerlingen iedere week de krant geheel zelfstandig;
ze verzamelen teksten uit de groep, verzorgen de lay-out en maken
een illustratie. In groep 3 4 5 wordt de krant op ongeveer dezelfde
manier gemaakt, maar de teksten zijn korter en de letters groter,
evenals de inbreng van de leerkracht. Sinds vorig schooljaar is
er ook een klassekrant in groep 1 2. De leerlingen maken een tekening
in paintbrush en ik typ daar in overleg met de leerling een tekst
bij. Er gaan vier tekeningen in een klassekrant.
Het
maken van teksten begint bij ons op school al in de kleutergroep.
Als leerlingen een tekening maken vraag ik altijd of ze daar ook
een tekst bij willen en meestal is dat het geval of ze vragen
er zelf al om. Leerlingen die pas op school komen weten vaak niet
zo goed wat ze kunnen vertellen maar door gerichte vragen te stellen
steken ze toch van wal. Het gaat niet om teksten als 'dit is een
huis', dit is mama' of bijvoorbeeld 'dit is een vliegtuig",
die losse dingen verduidelijken, maar om het verhaal achter de
tekening.
De
computer is een steeds belangrijker wordend hulpmiddel bij ons
op school.
Ze worden intensief gebruikt bij het schrijven van teksten en
het communiceren met leerlingen op andere scholen en bij het inoefenen
en automatiseren van allerlei vaardigheden. De kleuters in mijn
groep vroegen me al een tijd wanneer wij nou eens een computer
in de klas kregen. Ik vond de kleuterprogramma's tot dan toe niet
echt zinvol omdat ik mijn kasten vol heb met materialen die de
computer niet kan vervangen. Toch wilde ik hen wel graag tegemoet
komen. Zo ontstond het idee om in navolging van de andere groepen
ook een klassekrant te maken.
Toen
ik begon met de klassekrant stond de computer op de gang.
Dat was niet ideaal, ik liep continu heen en weer tussen de computer
en mijn klas. In overleg met mijn collega's kreeg ik een computer
in mijn lokaal en dat werkte perfect. Allereerst hebben we een
naam bedacht, die verandert elk schooljaar. Dit jaar is dat de
egelkrant. Op het moment dat de groep een naam zou verzinnen werkten
we over egels en iedereen vond dit een mooie naam. De leerlingen
werken in paintbrush. In het begin liet ik ze alleen maar met
een zwarte lijn tekenen en vertelde ik hoe ze een vergissing weg
konden gummen. Ik heb gefascineerd zitten kijken hoe onbevangen
kleuters achter zo'n apparaat zitten. Ze hadden vlotter de muis
onder controle dan ik destijds en gingen al heel snel experimenteren
met de andere mogelijkheden van het programma. De kleuren bleven
dan ook niet lang achterwege. Alle leerlingen hebben hun eigen
schijfje en daar worden hun tekeningen op bewaard. Uitgeprint
op een kleurenprinter levert dat fantastische resultaten op. Ik
let er wel op dat de contrasten tussen de gebruikte kleuren groot
zijn omdat de print gekopieerd wordt en mee naar huis gaat.
Vrijdag
zet ik de krant op de computer in elkaar en print en kopieer 'm.
Aan het eind van de ochtend bespreken we de krant in de kring.
De auteurs van die week laten een voor een hun tekening zien en
'lezen' eventueel de tekst voor. Anderen mogen vragen stellen
en hun mening geven. Zo ontstaan er hele leuke gesprekken en discussies.
'Waarom heb je die lucht zwart getekend? Wolken zijn wit.' 'Het
wordt slecht weer.' Na afloop gaan de kopieën mee naar huis.
De originelen stop ik in plastic insteekhoesjes en die gaan in
een multomap zodat iedereen ze kan bekijken. Hij wordt door ouders
en leerlingen regelmatig bekeken.
Aan het begin van dit schooljaar was mijn computer stuk. Toen
bleek hoeveel waarde ook ouders aan het verschijnen van de krant
hechten. Hij werd gemist!
*)
Betty de Haan, Basisschool de Rolpaal Blokzijl
naar
boven
terug
|