startpagina

index
literatuur


taalwerkvormen


drukwerkvormen


werkvormen, lessen


eerst beeld


gedichten


Drukwerkvormen

Werkkaarten en takenkaartjes


Werkkaarten en takenkaartjes om kinderen zelfstandig en in groepjes met de verschillende drukwerkvormen te laten omgaan.

Het zijn korte aanwijzingen, eventueel met tekeningetjes, die stap voor stap alle handelingen beschrijven.
De kaarten zijn een steuntje in de rug en kunnen pas toegepast worden als de kinderen uitgebreide instructielessen achter de rug hebben.

De werkkaarten hangen boven de werkplek

De takenkaartjes worden aan de kinderen van een drukgroepje uitgedeeld.
Ze bevestigen de gemaakte afspraak wie wat doet.
Het ruilen van de takenkaartjes tijdens een werkeer is niet aan te bevelen omdat de kinderen in hun taak groeien. Dat gaat verloren als ze steeds van taak wisselen.
Er ontstaat een onrustige werksfeer die de resultaten niet ten goede komt.

De onderstaande beschrijvingen zijn slechts voorbeelden
De beste werkkaarten ontstaan als er verschillende keren gewerkt is waarbij de kaarten aansluiten op de situatie op de werkplek.

Drukken met de limograaf *)
Wat heb je nodig:
- takenkaartjes - limograaf - inktroller - het getekende stenciltje - stapeltje papier

1. Verdeel de takenkaartjes, nummer 2 trekt een oud overhemd aan
2. Nummer 1 legt het stapeltje papier links van de limograaf en nummer 2 legt de inktplaat rechts.
3. Nummer 2 doet negen stipjes stencilinkt op het raampje. Niet hard in de tube knijpen!
4. Nummer 3 plakt het stenciltje onder tegen het raampje
5. Nummer 1 legt het papier tegen de aanlegjes onder het raampje, nummer 2 rolt de inkt gelijkmatig
6. Oplaag maken: nr. 1 papier inleggen, nr. 2 raampje omlaag en rollen, nr 3 afdruk uithalen en alles tellen.

Schrijven of tekenen op de limograaf
Wat heb je nodig:
-tekenstenciltje - stencilonderlegplaatje - maatkarton - viltstift - lege balpen.

1. Kies een tekst die al nagekeken is.
2. Leg een stenciltje met de blauwe kant naar boven op het onderlegplaatje.
3. Leg het maatkartonnetje in het midden en trek voorzichtig met de viltstift de omtrek om
4. Schrijf de tekst of maak de tekening met de balpen. Stevig drukken. Het is goed als er licht door de lijntjes komt.

Takenkaartjes voor de limograaf
1 .Inkt inrollen
2. Raampje op en neer
3. Papier inleggen
4. Papier uithalen en tellen

Sjabloneren in meer kleuren
Wat heb je nodig:
- sjabloonvormpapier - viltstift - schaar - tamponneerkwast of zacht rollertje - plakkaatverf of limograafinkt - afdrukpapier

Hoe werk je in een groepje van vier kinderen

Vormen uitknippen:
1. spreek af wat de onderdelen van een tekening zijn:
bijvoorbeeld - kop - lijf - poten en staartje - gras
2. het eerste kind tekent met viltstift het lijf en knipt het uit.
3. de andere kinderen trekken het lijf door de gemaakte opening met viltstift over
4. ze maken nu de sjablonen voor kop, poten en gras op aparte vormpapieren.
5. vouw het bovenrandje van de vorm om als aanleg.

Afdrukken
6. leg de sjablonevorm van het lijf met de aanleg precies over een blaadje afdrukpapier
7. Tamponneer met het kwastje de plakkaatverf heel dun door de opening van je sjabloon
of rol met het zachte rollertje de limograafinkt heel dun in.
8. geef de afdruk aan een ander en die doet hetzelfde met de vorm van de kop en zo verder.

Wringerdrukken
Wat heb je nodig:
- zelfklevend rubber - vormpapier - schaar - inktrollertje - limograafinkt - drukboek - afdrukpapier

1. Maak je tekening (de drukvorm) met uitgeknipte stukjes rubber en plak die op het vormpapier (dat is net zo groot als het papier waarop je gaat afdrukken.
2. Leg de drukvorm in het drukboek en rol in.
3. Klap het afdekblad over de ingerolde vorm
4. Leg een vel afdrukpapier over de vorm
5. Klap het drukboek dicht
6. Draai het drukboek door de wringer
7. Leg de afdruk te drogen.

Henk van Faassen

*) Waar gesproken wordt over stencils en stencilinkt moet ik aantekenen dat deze materialen, sinds de opkomst van kopieermachines en printers, in ongebruik geraakt zijn en daarom niet algemeen aan te schaffen zijn.
Dat betekent dat er geëxperimenteerd moet worden met vervangende materialen.
Daarvoor komen in aanmerking plakkaatverf of temperaverf zodanig verdund dat er een transparante laag opgebracht kan worden. Mogelijk zijn ook inkten op waterbasis die in bijvoorbeeld zeefdrukkerijen gebruikt worden, toepasbaar.
Stencils zijn niet meer algemeen verkrijgbaar, maar met enige moeite nog hier en daar te vinden waar men vroeger met stencilmachines werkte.