Drukwerkvormen
Fotokopiëren
Drukken
met een kopieerapparaat wordt op steeds meer scholen een normale
zaak.
De leerkracht stuurt twee kinderen naar de plek waar dat ding
staat en zegt: "maak maar even een paar kopieën".
De kinderen hebben er geen moeite mee en het is lekker makkelijk.
Voor de rechtgeaarde taaldrukker schuilt daarin tevens het gevaar
dat de werkvorm niet meer aansluit bij de bedoeling van taalvorming.
Zoals elders beschreven is is bijvoorbeeld het drukken met een
limograaf van het begin tot het eind een talige activiteit waarbij
de kinderen inzicht hebben in het gehele proces en ze bij iedere
druk de tekst beoordelen op drukkwaliteit en daarmee ook de zinnen
herlezen en zo meer.
Bij dat grote indrukwekkende apparaat is dat effect afwezig. Je
hoeft alleen te weten welke knoppen je indrukt en in de buik van
de machine gebeurt het. De kinderen hebben geen inzicht in het
proces en kunnen het ook niet beïnvloeden.
Wij gaan er bij het omgaan met taal en
tekst van uit dat er zo min mogelijk belemmeringen moeten zijn
tussen hoofd en hand van de kinderen.
De hele computertechnologie zit vol met afleiding van alle mogelijke
aard.
Het is zaak om die afleiding te neutraliseren en ook van het kopieerapparaat
een werkvorm te maken, vergelijkbaar met achteloze manier waarop
je met een potlood schrijft.
Praktijk:
Om een goede afdruk van een kopieerapparaat te krijgen moet de
tekening gemaakt zijn met een zwartschrijvende pen. De tekst kan
prima met een zwarte fineliner geschreven worden.
Nog mooier is het natuurlijk als de kinderen de tekst met een
tekstverwerker in het net typen.
Een tekstverwerker is een computer met een printer die ingesteld
zijn als een soort schrijfmachine.
Het programma moet zodanig zijn dat kinderen er moeiteloos mee
om kunnen gaan. In de onderbouw moeten bijvoorbeeld op het toetsenbord
onderkastletters geplakt worden.
Het is goed als er bij het typen van een tekst een kader meegeprint
wordt waarbinnen met een bepaalde techniek, bijvoorbeeld limograaf,
sjablonen of rubberdruk, beelden gedrukt worden. Dat
kader kan door de leerkracht met enige kennis van zaken
Het
invoegen van een handmatige techniek compenseert dan
weer het fabrieksmatige van het kopiëren.
De afdrukken kunnen weer geteld worden en de kinderen kunnen onderhandelen
over de drukkwaliteit en de manier van inrollen en stempelen.
Zeker bij het gebruiken van vormstempels en letterstempels, Linkprint
en sjabloneren komt de werkvorm weer geheel in handen van het
individuele kind.
Het is ook mogelijk ruimtelijk
materiaal te kopiëren,
zoals bijvoorbeeld een ontwerp van klei. Het is het beste om de
kleivorm plat te laten maken, als het ware al "tekenend"
met klei. Zorg er wel voor dat de klei goed droog is voor je gaat
kopiëren anders krijg je moeilijkheden met de medegebruikers
van het apparaat.
© Henk
van Faassen
naar
boven
terug
|