startpagina

index
literatuur


taalwerkvormen


drukwerkvormen


werkvormen, lessen


eerst beeld


gedichten


Drukwerkvormen

Sjabloneren

Sjabloneren is een grafische techniek waarbij vormen uit een blad papier gesneden zijn.
Door die open delen van de vorm komt de kleurige drukinkt op het papier.

Sjabloneren is een techniek die op de meeste scholen wel bekend is.
De werkvorm die wij bij taaldrukken gebruiken is minder algemeen bekend.
De kinderen werken ermee in groepjes.
Samen maken ze de veelkleurige afbeeldingen die bij hun teksten passen.
Ze drukken daarmee hun boekjes in kleine oplagen.

Praktijk:
Ieder kind uit een groepje maakt een sjablone van één onderdeel van de tekening.
Ieder drukt een andere kleur, waardoor vierkleurendruk mogelijk is.
Bijvoorbeeld: een kind knipt of scheurt de kop van een dier uit een vel papier.
De tweede doet het lijf en weer een ander de poten en zo voort.
Een rand van de sjablone is omgevouwen (de aanleg) opdat de afdrukken steeds op de juiste plek komen.
Om de beurt sjabloneren de kinderen het onderdeel op een vel papier.
Ieder voegt zijn onderdeel toe en het resultaat is het complete dier.
Zo maakt het groepje een kleine oplage.

Knelpunt:
Het gaat fout als ieder kind de sjablonevorm op een eigen manier, los van de aanleg, gaat gebruiken.
Er ontstaan dan individuele werkstukken die misschien wel aardig zijn maar...
De werkstukken moeten identiek zijn omdat ze deel uit maken van een oplage.


Wanneer gaan we sjabloneren?

Als we een tekening willen afdrukken die bestaat uit grote vlakken en heldere kleuren.
Voor groepjes die nog weinig drukervaring hebben is het een goede startactiviteit.
De sjablone afdrukken kunnen goed gecombineerd waren met andere druktechnieken zoals limograferen en stempelen met letters.
Er is weinig nodig om te kunnen beginnen. Scharen, stevig papier en een goed humeur.
Al werkend ontdekken we hoe de abstracte vormen onder onze handen betekenis krijgen.
De opbouw van een tekening in onderdelen doorbreekt het patroon waarbinnen ieder voor zichzelf een tekening zit te maken.
Het is een prachtige manier om samenwerkingsmogelijkheden te oefenen.
Doordat ieder zijn inbreng aan die van een ander toevoegt ontstaat een gezamenlijk beeld waar iedereen trots op kan zijn.
Zoiets had je zelf misschien nooit bedacht.

Benodigdheden:
Er is weinig nodig om te kunnen beginnen.
Scharen,
stevig papier voor de sjabloonvormen,
afdrukpapier,
tamponneerkwasten en plakkaatverf,
of sjabloneerrollertjes en stencilinkt.
Een goed humeur.

Henk van Faassen

NB
Voordat je de werkvormen in een groep gaat uitvoeren is het goed die vooraf met collega's te doen.
De knelpunten worden daarmee duidelijk en je krijgt de gelegenheid de werkvormen aan te passen.
Uitgebreide beschrijvingen van de werkvormen zijn bij de index te vinden.

*) Waar gesproken wordt over stencils en stencilinkt moet ik aantekenen dat deze materialen, sinds de opkomst van kopieermachines en printers, in ongebruik geraakt zijn en daarom niet algemeen aan te schaffen zijn.
Dat betekent dat er geëxperimenteerd moet worden met vervangende materialen.
Daarvoor komen in aanmerking plakkaatverf of temperaverf zodanig verdund dat er een transparante laag opgebracht kan worden.