startpagina

index
literatuur

taalwerkvormen


drukwerkvormen


eerst beeld


gedichten


Taalwerkvormen

Interactie


Taalverwerving wordt bevorderd door de interactie binnen de zogenoemde vertelrondes in de kring

Het is een inwendig proces
Het is het onder woorden brengen van ervaringen waarbij we een middel zoeken om dat te doen.
We verwoorden, maken wat we willen zeggen openbaar in een medium dat toegankelijk is voor anderen.
We maken ons de taal eigen in een interactie met anderen.

Interactie: hoe moet die er uit zien?
Interessante onderwerpen in de vertelkring brengen.
Goede vragen stellen.
Variatie in de vragen aanbrengen.
Iedereen aan bod laten komen.
De inbreng van de kinderen serieus nemen en die ook daadwerkelijk gebruiken bij de lessen.
Actief luisteren.
Wat vorm en inhoud van de interactie betreft: in reacties terugkomen op wat kinderen inbrengen.

Het taalaanbod en interactie moet niet alleen goed zijn, maar ook ruim!
De meeste aanleidingen zijn ongepland ze komen voort uit de interactie in de groep.
Zelfs het voorlezen van een vooraf gekozen verhaal of gedicht zal een ongeplande uitwerking krijgen.
Geplande aanleidingen zoals vooraf bepaalde grote thema's en dergelijke moeten voor wat betreft taalvorming altijd naar het belevingsniveau van een bepaalde groep op dat bepaalde moment gebracht worden

Grote thema's klein maken
Opmerkelijk genoeg komen in de reeks ongeplande aanleidingen meestal ook de onderwerpen voor die door de leerkrachten methodisch gepland zijn.
De ongeplande aanleidingen blijken meer effectief te zijn in termen van taalgevoel en taalontwikkeling.
De kleine onderwerpen zullen, als daar een aanleiding voor is, vanzelf aansluiten bij grote thema's.

Wat is de rol van interactie en communicatie binnen taalvorming?
Welke eisen worden aan de interactie tussen leerkracht en leerlingen en leerlingen onderling gesteld?
De rol van een perfecte interactie en communicatie is vanzelfsprekend bepalend voor taalvorming.
Wij eisen een persoonlijke nieuwsgierigheid van de leerkracht naar wat de kinderen te melden hebben die verder gaat dan de 'professionele' nieuwsgierigheid naar de leerresultaten.
Wij stimuleren de kinderen zich in het kringgesprek, maar ook in de de lessen, niet uitsluitend tot de leerkracht te richten, maar belangstelling voor elkaar te ontwikkelen.

Betekenisvol leren
Het uitgangspunt betekenisvol leren legt de nadruk op de inhoudelijke context van het taalonderwijs.
Onderwijs dat betekenisvol leren serieus neemt, boort de intrinsieke motivatie van leerlingen aan en schept meer ruimte voor actieve betrokkenheid van de kinderen.
Ze construeren hun eigen betekenissen in de functionele context van hun dagelijks leven.
Betekenisvol taalleren in interactief taalonderwijs impliceert dat leerkrachten een goed in- en overzicht dienen te hebben op de doorgaande lijn in de taalontwikkeling.

Interactieve taalstimulering
Kenmerken van de leidster of leerkracht zijn:
een interactieve, communicatieve en responsieve houding, dat wil zeggen dat zij zo veel mogelijk ingaat op wat het kind aandraagt, daar belangstelling voor toont, en daar met hem of haar over in gesprek gaat.
Zij past haar taalgebruik aan het niveau van het kind aan, zonder te vervallen in te eenvoudige en beperkte taal.
Zij weet de taalhandelingen zo veel mogelijk te ondersteunen, enerzijds met concreet materiaal, anderzijds met schriftelijke materialen, zoals prentenboeken, functionele schrijfactiviteiten, woord- en zinkaartjes, enzovoorts.
Zij geeft veel positieve feedback, die gericht is op de inhoud, en niet, of minder, op de vorm van de boodschap.

Als kenmerken van het taalaanbod gelden:
het taalaanbod is boeiend, relevant en concreet;
het is in eerste instantie gebaseerd op het hier-en-nu,
en pas later, naarmate de kinderen ouder worden,
meer en meer ook op abstractere, verder afgelegen onderwerpen.
Het is gevarieerd en handelingsgericht.

Henk van Faassen

Literatuur:
Norden, S. van . Iedereen kan leren schrijven. (2018)
Schrijfplezier en schrijfvaardigheid in het basisonderwijs.
Uitgave: Coutinho Bussum. ISBN: 9789046906101