startpagina

trefwoorden


index
literatuur


bekijk
foto's, werk


index
taalwerkvormen


index
taal algemeen


lees ook:
Dingetjes en ringetjes


werken met voorwerpen
Combineren en ordenen

Het vermogen om relaties tussen betekenissen en woorden te leggen
De gevonden woorden worden geordend door er categorieën voor te bedenken

Het gaat om associatieve relaties, naast concrete relaties.

Concreet:
Een bierviltje en een schoteltje horen bij elkaar omdat ze rond zijn.
Een potlood en een pollepel omdat ze van hout zijn
Associatief
Een bierviltje en een potlood horen bij elkaar omdat je op een viltje kunt schrijven.

Praktijk
De kinderen leggen twee dingen bij elkaar.
Halil pakt het fototoestel en kijkt er door. Hij straalt. Dat is genoeg voor hem, meer hoeft hij niet.
Een ander kind is helemaal gefixeerd op de verrekijker. Ik vraag haar niet om nog een tweede voorwerp te pakken.
Als Amal de ansichtkaart en de zonnebrandcrème bij elkaar legt vraag ik hoe het komt dat die bij elkaar horen.
Ze denkt even na en zegt dan: allebei de zon. "Is er nog iets dat ook bij de zon hoort?" De zonnebril komt erbij te liggen.
Daarna nog de zwembroek, de schelp, het zonnepetje, het fototoestel, de verrekijker.
Ik leg als laatste het limonadeflesje erbij en vertel erbij dat ik limonade drink als ik dorst krijg in de zon.
Het meisje naast me vult mijn verhaal aan: "ja, dan koop je dat, een euro".

Combineren en ordenen
Ik leg een roze vel papier naast het witte.
Ik vraag de kinderen twee voorwerpen die ze bij elkaar vinden horen op het roze papier te leggen.
De eerste drie kinderen leggen twee precies dezelfde dingen bij elkaar: twee wc-rollen, twee blikken, twee plakselpotjes.
Ik vraag hoe het komt dat die bij elkaar horen. "Omdat ze hetzelfde zijn."

Ik vraag nu of ze twee dingen bij elkaar willen zoeken die niet hetzelfde zijn.
De kinderen begrijpen het niet meteen.
Ik herhaal mijn vraag en vul hem concreet in: "bijvoorbeeld omdat ze dezelfde kleur hebben of omdat ze dezelfde vorm hebben of omdat ze allebei van plastic zijn".
Earlitha legt de jojo en de knikker bij elkaar.
Een ander kind de plastic flessendop bij de kroonkurk.
Weer een ander de wc-rol bij het langwerpige ronde houten blok. Dat kind heeft duidelijk geassocieerd op de vorm.

Ik haal een van de twee grote blikken weg en vraag wie iets anders ziet wat bij het blik past.
Darnell legt het metalen schoteltje erbij.

Henk van Faassen