startpagina

trefwoorden


literatuur

gerelateerde artikelen:

Eerst is er een beeld

Teken en betekenis

Definitie van beeld


Wat is taal?
Taal bestaat niet zonder beeld




Learning by doing, door Bruner.
De mogelijkheden om met objecten, begrippen, symbolen, klanken te handelen zijn dankzij de media onbegrensd.
Zeker wanneer we de mogelijkheden van interactieve media gebruiken.
Hoe abstract het fenomeen 'taal' ook is te beschouwen, er doemen altijd beelden en voorstellingen op die een algemene betekenis hebben of die typisch voor mij zijn.

Taal roept beelden op en beelden roepen taal op
De verklaring van deze relatie is moeilijk.
De vertaling van taal naar beeld en omgekeerd lijkt vanzelfsprekend te verlopen maar de manier waarop is complex.

De invoer:
De moeder die een kind aanzet tot nabootsing van haar taal. [Weir]
De voorwerpen die het kind waarneemt en benoemt zijn woorden met een zelfstandige betekenis.
De beloning voor die uitvoer leidt tot nieuwe en verbeterde invoer. [Skinner]
Of er is geen invoer, maar kinderen speuren uit zichzelf naar taalregels [Cairns]
Dan kan het zijn dat de taalontwikkeling zich autonoom in het kind voltrekt en niet door de omgeving wordt aangeleerd; de taalontwikkeling voltrekt zich los van de verstandelijke ontwikkeling [Chomsky]
Ook een theorie is dat taal een aparte menselijke mogelijkheid is, verankerd in genen, genetisch-neurologisch voorgeprogrammeerd, aangeboren taalbegrip. Language Acquisition Divice.

Er zijn nog meer en andere opvattingen:
Tussen 1e en 2e jaar wijst een kind naar dingen om de namen te horen, dat wordt etikettering genoemd. [Jensen]
Kinderen manipuleren met dingen, ze lijken in toenemende mate in staat nieuwe verbale structuren te scheppen omdat ze interacteren met objecten [Piaget]

Andere denktraditie: die van de Russische wetenschappers:
De gerichtheid van het kind op de materiële wereld vormt de invoer.

Van belang voor het onderwijs is dat het ontkennen van de invoer de onmogelijkheid betekent van buitenaf de taal tot ontwikkeling te brengen, bijgevolg binnen het onderwijs geen bruikbare opvatting.
Taal is een voorwaarde om als mens te kunnen fungeren.
Alle mogelijke keuzen moeten als uitgangspunt genomen worden.

De uitvoer
Wat je er ook instopt, er komt iets uit. Vocalisaties, geklets, mammawoordjes, brabbelen, echt praten.

De sociale functie van taal lijkt onomstreden
Over de functie van egocentrisch taalgebruik lopen de meningen uiteen.
Piaget vindt het een betrekkelijke functieloze overgangsperiode.
Hansen en Vygotsky zijn van mening dat egocentrisch praten leiding geeft aan het eigen doen, sturing aan het gedrag.
Buhler noemt ook de expressieve functie en geeft voorzichtig de lijn naar het denken aan: typisch menselijke functies: het kunnen uitbeelden van objecten, relaties kunnen leggen tussen objecten, nieuwe ideeën kunnen formuleren.


We kunnen de sociale en communicatieve functie van taal interpersoonlijk noemen.
Vygotsky voegt daar een dimensie aan toe: de intrapersoonlijke functie.
De functie van de taal is richting geven aan het eigen denken.

Piaget zoekt binnen het gebeuren van in- en uitvoer, schakels tussen taalontwikkeling en verstandelijke ontwikkeling.
Lenneberg schrijft over het vermoedelijk verband tussen taalontwikkeling en motorische ontwikkelingen.
Bloom heeft ontdekt dat het gebruik van beelden het proces van in- en output stimuleert.
Leontev vormde de basis voor een ontwikkelings-kijken: het bewustzijn laat zich kennen in de vorm van innerlijke, subjectieve verschijnselen. Dat bewustzijn heeft ook een objectief substraat, namelijk de taal.

Alles bij elkaar genoeg redenen
om met meer dan normale aandacht naar het begrip 'beeld' in het verband van taal te gaan kijken.

Omdat taaldrukkers zich bewegen in het grensgebied van ontwikkeling van creativiteit en geletterdheid en dat van technische leerprocessen op taalgebied en daarboven in het interactieve gebied van taal en beeld, is het niet vreemd dat in kringen van taaldrukkers veel en vaak nagedacht wordt over beeldtaal en taalbeeld.
Mag het een geluk zijn dat ze een en ander niet vanuit een puur wetenschappelijke houding onderzoeken?

Henk van Faassen

lees ook eens over dialogen tussen beelden