De
teksten die kinderen schrijven
Taalvorming is geen taalmethode

Taalvorming
is geen taalmethode maar een werkwijze
Die werkwijze kan toegepast worden binnen, of naast, de bestaande
taalmethodes.
De werkwijze gaat uit van de teksten die kinderen schrijven
naar aanleiding van dingen die ze zelf meemaken.
Die teksten vormen een levende leerstof
Het verschil tussen werkwijze en methode is het best te omschrijven
als:
Bij een werkwijze volgt een leerkracht eigen inzichten bij
de begeleiding van
de taalontwikkeling van individuele kinderen op hun eigen
niveau.
De leerkracht kan daarbij de werkvormen van taalvorming flexibel
gebruiken.
Bij een methodische leergang ligt het handelen van de leerkracht
vast en wordt de leerstof in hapklare brokjes aangeboden en
bestaat uit teksten die door de samenstellers van de methode
vastgelegd zijn.
Een methode benadert de leerlingen als een leeftijdsgroep,
kinderen kunnen daarbij een niveauachterstand oplopen.
Taalvorming sluit goed aan
bij verschillende opvattingen over de vernieuwing van taalonderwijs
zoals die voor ervaringsgericht-
of ontwikkelingsgericht onderwijs.
De basis voor taalvorming en taaldrukken
is gelegd in de Taaldrukwerkplaats waar deze werkwijze sinds
1974 ontwikkeld is, steunend op het gedachtegoed van Celestin
Freinet en Lev
Vygotsky.
De
regels van de taal leer je door taal te gebruiken
Met gloeiende oren zijn de kinderen op speurtocht in hun eigen
teksten en komen daar alle mogelijke dingen tegen.
Dat is precies wat er bedoeld wordt met taalvorming.
Als taal boordevol interessante waarnemingen zit gaat taal
leren vanzelf.
Zingeving
Er zijn veel leerkrachten die van de kinderen leren dat ze
taal als een geheel moeten onderwijzen en dat ze de kinderen
kunnen betrekken bij de zingeving ervan.
Deze eenvoudige zeer fundamentele constatering leidt tot opwindende
veranderingen in het onderwijs.
Leg die zorgvuldig samengestelde taalmethodes en spellingsprogramma's
maar even terzijde.
Taalvorming
is leuker voor kinderen en voor de leerkracht
Met de taal die ze al kennen brengen de kinderen hun natuurlijke
behoefte mee om te ontdekken wat er in de wereld gebeurt.
Als de school hun taal in stukjes en brokjes breekt wordt
zin onzin en het is dan altijd moeilijk voor kinderen om weer
iets zinvols uit onzin te maken.
Ieder abstract brokje dat aangeleerd wordt is zo weer vergeten
als de kinderen doorgaan met het volgende verbrokkelde deeltje.
Docenten taalvorming geloven in kinderen en wat ze te melden
hebben.
Dat is een stuk beter dan kinderen te beschouwen als lege
potten die gevuld worden, of als bonken klei die gevormd moeten
worden.
Leerkrachten taalvorming geven toe dat ze met plezier les
geven - en wat is daar mis mee?
Leerkrachten taalvorming zijn trotse
professionals!
Henk
van Faassen