startpagina

register
trefwoorden


index
literatuur


werkvormen
lessen


bekijk
foto's, werk


gerelateerde artikelen:

herkomst
taalvisualisatie

beeldend vermogen
en creativiteit

visuele poëzie




Vormen kun je niet bedenken,
vormen kun je alleen veranderen


Vormen kun je niet scheppen
Er zijn altijd al vormen om ons heen, maar je kunt ze veranderen.
Woorden kun je niet scheppen, er zijn altijd al woorden, maar je kunt ze in een andere volgorde zetten.
Schrijven is eigenlijk het lezen van beelden die voortdurend om je heen veranderen.

Vormen veranderen
Een grillige lijn, getrokken op een vel papier, zou je kunnen beschouwen als een bedachte vorm.
In werkelijkheid deelt die lijn het bestaande vlak in twee veranderde vlakken. De rechthoek van het bestaande blad papier is veranderd.
De vorm van een boomstam kun je veranderen in dunne schijven.
Die planken kun je opnieuw veranderen in een vorm die op een stoel lijkt.
Mensen ontwerpen geen stoel, maar ze veranderen de vorm van een boom.

Iets weghalen, iets er bij doen
Bijvoorbeeld, ik bied kinderen een vierkant stukje zelfklevend rubber aan en vraag hen om die vorm, die er dus al is, te veranderen in twee vormen door het rubber op een zelfgekozen manier door te knippen of te scheuren.
Die handeling is veel vrijer dan de opdracht: "Bedenk een vorm en knip die uit"
De kinderen roepen dan in zo'n geval:

"Wat voor een vorm?".
"Nou, gewoon een vorm".
"Wat is dat? Een vorm?
"Dat kan ik niet!"
.

Wie dan in de fout gaat en zegt:
"Knip maar een poppetje"
krijgt te horen:
"Hoe moet dat?, ik kan geen poppetjes knippen"

Vormen kun je veranderen door iets weg te halen of iets toe te voegen
Daarin kunnen kinderen gemakkelijk meegaan.
De gedachte dat die vorm het resultaat van diep nadenken moet zijn kleeft slechts aan volwassenen die bang zijn afgerekend te worden op de resultaten van dat denkwerk.

Zelfde vorm, andere betekenis
Natuurlijk is het zo dat er in de loop van de tijd vele vormen aan je geestesoog voorbij trekken:
cirkels, rechthoeken, driehoeken, grillige en strakke vormen.
Die vormen tref je aan als je de wereld om je heen bekijkt.
Dan kan het voorkomen dat er een vorm bij zit die lijkt op de vorm die je zojuist toevallig gescheurd of geknipt heb.
Dan kun je die vorm een naam geven.
Maar even later komt diezelfde vorm weer in iets geheel anders langs.
Dan kan de vorm wéér een andere naam en betekenis krijgen.
Zo is dat in de beeldende kunst.

Henk van Faassen