startpagina

register
trefwoorden


index
literatuur


taalwerkvormen

bekijk
foto's, werk


lees ook:

Rups viert zijn jas

Prentenboeken

 

Kinderliteratuur
Taalvorming en kinderboeken

Waar Poeh vandaan kwam:
Poeh, Kanga en Christoffer Robin in de holle boom
in de tuin van de familie Milne

Men schrijft niet vanuit een boodschap, maar al naar gelang men's hoed staat.
Kinderen groeien en wie groeit is eenzaam en heeft vijanden en geen boodschap aan een ander die hem helpen wil.
Behalve dan een trouwe wolfshond, of een paard, een van de vier grootouders wellicht. Maar een vijand moet er zijn. Ook een lichte vijand, die het vriendelijk bedoelt.

Aan de ene kant proberen (kinderboeken)auteurs zo veel als mogelijk is te schrijven en te praten op een manier die voor kinderen herkenbaar is.
Aan de andere kant bespeur ik een tendens die er op aan stuurt kinderen vertrouwd te maken met de problemen van de samenleving.
Maar moeten we daar gelukkig mee zijn? Ik althans ben daar niet zo gelukkig mee.
Guus Kuijer heeft eens gezegd dat alle pedagogische bedoelingen buiten de kinderliteratuur moeten blijven.

Lea Dasberg heeft gezegd dat het de vraag is of je met een boodschap schrijft of vanuit een boodschap. Hartelijker oneens met dat standpunt kan ik niet zijn.
Men schrijft niet vanuit een boodschap, men schrijft al naar gelang men's hoed staat. Pedagogie en kinderboeken mogen niet hand in hand gaan. Net zo min als moraal en ethiek zich laten rijmen met literatuur voor volwassenen.
[Doeska Meijsing, Het kind en zijn literatuur >Vrij Nederland 1986]

Er is geen enkele reden kinderen terug te verwijzen naar hun eigen klimrek


1. Pessimisme kan in een kinderboek, het hoeft niet altijd goed af te lopen, dan nog kunnen kinderen er door geboeid zijn.
Maar fatalisme, uitzichtloosheid, nee, dat moeten we niet. Ook: sarcasme mag, graag zelfs. Cynisme niet, liever niet.

2. Geweld kan in een kinderboek, is soms nodig om de draak te kunnen verslaan. Keihard en bloederig, daar zijn ze tegen bestand. Maar sadisme, puur verheerlijken van het geweld, nee.

3. Rechtse klootzakken, maar ook door en door conservatieve standpunten tieren welig in vriendelijk-ouderwetsige boeken.
Geeft allemaal niets, kan prachtig geschreven zijn.
Maar fascisme, nee. Moet verboden zijn, dat moeten we niet.
Van die dingen dus. Het helemaal niet zo dat we ons zorgen moeten maken over de kinderziel, dat we denken dat ze dit of dat nog niet aankunnen. Het is wel zo dat ik mij wel degelijk druk maak over de kinderziel (over de mensenziel). Niet om hem te vormen maar om hem te bereiken.
[Karel Eykman, Het kind en zijn literatuur >Vrij Nederland 1986]



meer omschrijvingen en begrippen