startpagina

register
trefwoorden
index
literatuur
bekijk
foto's, werk

lees ook:

Eekhoorn en de kinderen

Econografische communicatie

Tien platanen
Ze staan trots in blad, maar laten al in de zomer overtollige blaadjes vallen.
Die liggen bruin te worden op de binnenplaats.
Ook stukken van hun bast vallen naar beneden of worden door kleine vingertjes van de stam af gepeuterd om te zien wat er onder zit.
De kinderen van het kindercentrum rijden met hun fietsjes door de bladerhoopjes, vegen af en toe de boel bij elkaar, of juist uit elkaar.
Als ik op mijn bankje zit krijg ik cadeautjes van de kinderen. Verbrokkelde stukjes schors zijn koekjes die nog gebakken moeten worden.
Soms zoeken ze mooie bladeren voor me. Meestal zijn dat dorre bladeren.
Ik ben nogal precies in wat ik aanneem. Als er een gat of een rommelige rand aan het blad zit, of als het steeltje ontbreekt vraag ik om een heel, onbeschadigd, blad. Dat gaan ze voor me zoeken. Een enkele keer zit er een cocon van een of ander insect onder het blad. Dat wordt nauwkeurig bestudeerd.
Als ik genoeg bruine bladeren in een boeket heb vraag ik om groene bladeren.
Daar weten de kinderen wel raad op. Ik ben verbaasd als ze met frisse groene bladeren aankomen.
Weer ben ik kritisch. De bladeren moeten van groot naar klein in mijn boeketje komen. Er mogen geen aangevreten exemplaren bij zijn. De kinderen gaan opgewekt aan de slag. Dan ontdek ik ineens waar ze die mooie groene bladeren vandaan hebben. Ze plukken ze van die ene laaghangende tak. Dat was eigenlijk mijn bedoeling niet, maar de plataan zal het me niet kwalijk nemen.

Reflectie
Waarom documenteer ik deze ogenschijnlijk onbelangrijke details van mijn aanwezigheid tussen een groepje kinderen van 2 en 3 jaar?
Het is mijn verbazing over- en nieuwsgierigheid naar wat die kinderen bezig houdt.
Ze verheffen een eenvoudige handeling als het geven van een presentje aan mij tot een leerzaam spel dat naar believen eindeloos herhaald kan worden. Voorwaarde is dan wel dat ik het niet laat bij: "dank je wel, dat is lief van je" en daarna verder ga met het lezen van mijn boek.
Moeders of vaders reageren geroerd als ze een blaadje of een takje in de handen gedrukt krijgen maar gaan vervolgens verder met het gesprek dat ze met een andere ouder hebben, bijvoorbeeld over het opvoeden van hun kinderen.
Het is natuurlijk jammer dat ze niet meteen een unieke kans, om een stukje opvoeden in praktijk te brengen, aanpakken. Ik tref vaak moeders aan die, tijdens een gesprek met een andere moeder, de hand liefdevol over de bol van hun kind bewegen terwijl dat verwachtingsvol opkijkt of het presentje, als het bewijs van liefde voor mam, aangenomen wordt. Ja hoor eens, zo kan je wel aan de gang blijven, want de kinderen komen de hele dag met van alles en nog wat aandragen.

Hoe leren de peuters?
Waarom is het voor kinderen waardevol, en dus leerzaam, om een boomblad, een takje, een stukje boomhuid in hun zogenoemde belevingswereld toe te laten?
Waarom is het van belang dat opa's op een bankje en andere opvoeders op het schoolplein, aandacht schenken aan dat blad, dat twijgje, dat stukje schors?
Het is omdat het de meest voor de handliggende vormvoorbeelden uit de natuur zijn waaraan de kinderen hun verbeeldingskracht kunnen ontlenen.
De kleuren van lichtgroen tot donkerbruin van de bladeren, kleuren die te vergelijken zijn met die van hun truien of hun krokodillenschoenen.
De vormen die een vanzelfsprekende, natuurlijke, schoonheid in de gekartelde bladranden herbergen of de vormen die door ingrepen van insecten, kinderhandjes of natuurlijk verval vervormen.
De weerbarstigheid van de bomenhuid die toch tot denkbeeldige koekjes, in verschillende smaken, verbrokkeld kan worden.
De wisselende lengten van takjes en het noodlot als prachtige lange stengels plotseling geknakt zijn en daarmee niet meer bruikbaar als brandspuit, of juist door die breuk een nieuwe functie als ridderzwaard kunnen krijgen.
Dan dwarrelt er ineens een veertje uit de kruin van de plataan.
Er blijken duiven in de takken te nestelen.
Dromerig blikken de kinderen omhoog en vragen aan mij hoe die duiven daar wonen en in wat voor bedje ze slapen.

Henk van Faassen

naar boven