|
Laaggeletterdheid
Analfabeten
krijgen een fatsoenlijke naam
Dat
er in onze keurige samenleving mensen zijn die niet
of moeilijk lezen en schrijven stoort ons in het algemeen eigenlijk
niet zo.
Dat zijn de analfabeten, ze vallen op straat niet meteen als zodanig
op.
We noemen ze van nu af aan laaggeletterden dat klinkt al meteen
een stuk beter.
Allochtoon is ook zo'n raar woord
waar we moeilijk over doen. Dat veel allochtonen tegelijkertijd
ook nog analfabeet zijn is helemaal vervelend om te horen.
Laaggeletterde medelanders dus.
Dure
ongeletterden
"Geletterdheid is een randvoorwaarde voor een gezonde en
duurzame samenleving". Dat hebben ze goed begrepen bij de
stichting Lezen en schrijven,
waar H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden
aan het hoofd van de tafel zit. Vroeger heette Laurentien Prinses
Petra, maar dat klinkt een beetje laagliterair.
Men gaat voortvarend aan de slag en wil 2009 klaar zijn met die
vervelende situatie van al die dure ongeletterden, zodat de stichting
zich dan kan opheffen.
Jarenlang zijn veel idealistische vrijwilligers al bezig om mensen
met lezen en schrijven te helpen. Pas als een koninklijke vrijwilligster
een handje helpt en vooral als analfabetisme Nederland jaarlijks
537 miljoen blijkt te kosten komen we in actie.
Ongezonde
situatie onderzocht
Dat lage lezen en schrijven is ongezond voor de mens en kost jaarlijks
61 miljoen extra in de gezondheidszorg.
Het is ook bevorderlijk voor criminaliteit. Politie en justitie
geven er jaarlijks 19,5 miljoen aan uit.
Dat
schrijven Wim Groot en Henriëtte
Maassen van den Brink van de Universiteit van Amsterdam
in hun onderzoeksrapport "Stil vermogen
over de maatschappelijke kosten van laaggeletterdheid".
Om de besparings- en welvaartseffecten te realiseren moet volgens
hen dan ook veel worden geïnvesteerd in onderwijs.
Maar is het niet zo dat er per definitie goed onderwijs moet zijn
voor zowel hoog- midden- als laaggeletterden?
We kunnen mensen die, om welke reden dan ook, geen gelegenheid
gehad hebben om voor honderd procent taalvaardig te worden toch
niet de schuld geven dat het onderwijs te kostbaar is?
11 procent van de Nederlanders is laaggeletterd
Het komt het meest komt voor bij schoonmakers en winkelbedienden.
Ook mensen die op het land of in de bouw werken zijn relatief
vaker laaggeletterd. Juist ja, dat dachten we al: ingeburgerde
vakkenvullers, stratenvegers, tomatenplukkers en metselaars hebben
geen zin om onze taal te leren lezen en schrijven. Ouders met
alleen lagere school krijgen minder geletterde kinderen. Als je
wat ouder bent gaat lezen en schrijven ook moeilijker. Wie lange
tijd geen onderwijs heeft gevolgd, is minder vaardig in lezen
en schrijven, zeggen ze bij de stichting, zo is het toch?
Toch zal blijken dat de klus niet in een paar jaar geklaard is.
Er is een duurzame begeleiding naar taalvaardigheid nodig.
Die is afhankelijk van een menselijke uitwisseling tussen alle
taalgebruikers van hoog tot laag.
Henk van Faassen
Bron: Stichting
Lezen en Schrijven
Dit
artikel is op te vragen: archief
taalvorming
naar
boven
terug
|