startpagina

register
trefwoorden


index
literatuur


gedichten


taal algemeen


bekijk
foto's, werk


lees ook:

Wat zouden we doen zonder taal?

Nieuwe kansen bij taalachterstand

Whole Language



Laaggeletterdheid
Analfabeten krijgen een fatsoenlijke naam

Onze keurige samenleving
In onze samenleving zijn ook mensen die niet of moeilijk lezen en schrijven, maar dat stoort ons in het algemeen eigenlijk niet zo.
Dat zijn de analfabeten, ze vallen op straat niet meteen als zodanig op.
We noemen ze van nu af aan laaggeletterden dat klinkt al meteen een stuk beter.
Allochtoon is ook zo'n raar woord waar we moeilijk over doen. Dat veel allochtonen tegelijkertijd ook nog analfabeet zijn is helemaal vervelend om te horen. Laaggeletterde medelanders dus.

Dure ongeletterden
"Geletterdheid is een randvoorwaarde voor een gezonde en duurzame samenleving". Dat hebben ze goed begrepen bij de stichting Lezen en schrijven, waar H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden aan het hoofd van de tafel zit.
Vroeger heette Laurentien Prinses Petra, maar dat klinkt een beetje laagliterair.


Men gaat voortvarend aan de slag en wil 2009 klaar zijn met die vervelende situatie van al die dure ongeletterden, zodat de stichting zich dan kan opheffen.
Jarenlang zijn veel idealistische vrijwilligers al bezig om mensen met lezen en schrijven te helpen. Pas als een koninklijke vrijwilligster een handje helpt en vooral als analfabetisme Nederland jaarlijks 537 miljoen blijkt te kosten komen we in actie.

Ongezonde situatie onderzocht
Dat lage lezen en schrijven is ongezond voor de mens en kost jaarlijks 61 miljoen extra in de gezondheidszorg.
Het is ook bevorderlijk voor criminaliteit. Politie en justitie geven er jaarlijks 19,5 miljoen aan uit.
Dat schrijven Wim Groot en Henriëtte Maassen van den Brink van de Universiteit van Amsterdam in hun onderzoeksrapport "Stil vermogen over de maatschappelijke kosten van laaggeletterdheid".
Om de besparings- en welvaartseffecten te realiseren moet volgens hen dan ook veel worden geïnvesteerd in onderwijs.
Maar is het niet zo dat er per definitie goed onderwijs moet zijn voor zowel hoog- midden- als laaggeletterden?
We kunnen mensen die, om welke reden dan ook, geen gelegenheid gehad hebben om voor honderd procent taalvaardig te worden toch niet de schuld geven dat het onderwijs te kostbaar is?

11 procent van de Nederlanders is laaggeletterd

Het komt het meest komt voor bij schoonmakers en winkelbedienden. Ook mensen die op het land of in de bouw werken zijn relatief vaker laaggeletterd. Juist ja, dat dachten we al: ingeburgerde vakkenvullers, stratenvegers, tomatenplukkers en metselaars hebben geen zin om onze taal te leren lezen en schrijven. Ouders met alleen lagere school krijgen minder geletterde kinderen. Als je wat ouder bent gaat lezen en schrijven ook moeilijker. Wie lange tijd geen onderwijs heeft gevolgd, is minder vaardig in lezen en schrijven, zeggen ze bij de stichting, zo is het toch?

Toch zal blijken dat de klus niet in een paar jaar geklaard is.
Er is een duurzame begeleiding naar taalvaardigheid nodig.
Die is afhankelijk van een menselijke uitwisseling tussen alle taalgebruikers van hoog tot laag.

Henk van Faassen

Bron: Stichting Lezen en Schrijven

meer over taalachterstand