startpagina

register
trefwoorden


index
literatuur


gedichten


bekijk
foto's, werk


lees ook:
Waarom gedichten
schrijven?

 

Inhoud of vorm
Vorm of Vent

Twee kinderen uit groep 8 wonnen een prijs met onderstaand gedicht

ik schrijf

ik schrijf
ik schrijf wat
jij niet schrijft

Wat ik schrijf
Doet er niet toe

Het gaat erom
Dat ik het doe


Zonder dat die kinderen het bedoelen leggen ze de vinger op een zere plek.
Gaat het nu om de inhoud of de vorm?

De Vorm of Vent discussie woedde in de jaren '30 en '40.
Het discussiepunt was: wat is belangrijker: de stijl (vorm) of de persoon van de schrijver (vent).
Aanhangers van het laatste en de starters van de discussie waren Menno ter Braak en Eddy du Perron.
De heren vonden engagement, stellingname belangrijker dan een mooie stijl.

In het onderwijs wil men graag met gedichten aan de slag gaan en de kinderen doen dat ook graag.
Maar dan blijkt dat het voor kinderen heel moeilijk is om drie of meer dingen tegelijk te doen.
1) Bedenken wat ze te melden hebben
2) De regels van een versvorm (bijvoorbeeld rijm) volgen
3) Ook nog de spellingsregels op een goede manier toepassen.

In het Freinetonderwijs doen ze dat in het algemeen heel goed omdat er nooit plompverloren aan de kinderen gevraagd wordt om een gedicht te schrijven.
Het mooiste is als achteraf blijkt dat een tekst een poëtische waarde blijkt te hebben.

Handenarbeid

Gedichten schrijven en knutselen liggen niet ver uit elkaar.
De inhoud van de woorden blijft onbegrijpelijk achter.

Wat is dat toch dat men kinderen toespreekt als randdebielen.
Kinderrubrieken van bijvoorbeeld het blad 'Schrijven' zijn gevuld met puzzul, wuzzul, powezie. Zeer geschikt voor feesten en partijen.
Kies een feest en bedenk er een belangrijk woord bij: bijvoorbeeld 'taart'. Hoe kom je er op. Vervolgens komen de kaarsjes- en slagroomzinnen en het geheel in de vorm van een taart. Wat leuk, wat wuzzel.
Wat is dat toch dat men denkt dat de taalontwikkeling van kinderen gebaat is met dit soort activiteiten. 'Het is mooi als er aan het eind van je gedicht iets verrassends gebeurt' En, ja hoor, de taart valt om.
Het ademt allemaal de sfeer van het zelf theezakjes vouwen, maar dan met woorden. Het vakblad 'schrijven' heeft niet alleen een hekel aan woorden, van gewone kinderen die gewone teksten schrijven moeten ze ook niets hebben."

Competitie
Her en der worden schrijfwedstrijden georganiseerd.
Mijn voornaamste bezwaar daar tegen is dat kinderen voor de zoveelste keer langs een meetlat gelegd worden.
Die lat kennen de kinderen maar al te goed van de CITOtoets en andere testen.
Kinderen worden, of je het wilt of niet, verdeeld in twee groepen: de winnaars en de verliezers.
Ik hoor ze al juichen bij de uitslag.

Daar komt nog bij dat een kindergedicht nooit objectief beoordeeld kan worden.
Dat bleek al eens toen slimme kinderen een bestaand gedicht inzonden en de jury niet door had dat ze bij de neus genomen waren.
Om te winnen moet je dus slim zijn.
Bij een hardloopwedstrijd win je als je volgens de objectieve stopwatch de snelste bent.
Maar er bestaat geen deugdelijke literaire stopwatch. Dat blijkt ook bij de Librisprijs en dergelijke.
Maar goed ook.

Het belangrijkste is als kinderen veel en vaak schrijven.
Of dat gedichten zijn of niet maakt niet uit. Als ze er maar plezier in hebben en houden.

Henk van Faassen