startpagina

register
trefwoorden


index
literatuur


eerst beeld


bekijk
foto's, werk


lees ook:
Beeldende vorming

Doorgeeftekening


vertellen door te tekenen
Taaltekenen


Beelden komen in de hoofden van kinderen als ze naar een verhaal luisteren
De waarneming, de beleving, van een verhaal is per luisteraar verschillend.
Een verhaal zal eigen ervaringen oproepen, maar die kan ook bij zowel volwassenen als bij kinderen de zo belangrijke verbinding tussen taal en getekend beeld aanbrengen.

Taaltekenen
Het is een werkwijze om kinderen te laten schrijven en tekenen over eigen ervaringen.
Ze krijgen bijvoorbeeld de volgende opdracht: teken drie kleine beestjes die je de afgelopen dagen hebt gezien. Ze doen dat op een half A4 blaadje met drie vakjes. Of, teken precies de manier waarop je je aankleedt, wat eerst en wat daarna, op een A4tje met zes vakjes.

Taaltekenen is een onderdeel van taalvorming, maar het biedt veel meer mogelijkheden. Jonge kinderen, bijvoorbeeld, die nog niet schrijven, kunnen via een gerichte taalteken-opdracht complexe situaties weergeven.
Het getekende beeldverhaal zou in geschreven woorden een halve pagina beslaan. Details worden weergegeven die bij het vertellen niet eens genoemd worden. Deze maken de tekening op een onnadrukkelijke manier mooi.

Een taaltekenopdracht kan zijn om tijdens het vertellen van een sprookje te tekenen.
De tekening kan dan ontstaan zoals er gedachteloos wordt getekend tijdens een telefoongesprek.
Met zo'n opdracht kun je een tekenimpasse doorbreken, niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen.
Onder de zachte druk van het sprookje of een ander oud verhaal (Griekse mythologie, bijbelverhaal) komen de meest mooie uitdrukkingen op papier.
Dit is taaltekenen ten voeten uit, want het legt een link met oude motieven en de eigen tekenritmiek.

Taaltekeningen bij het sprookje Repelsteeltje
Neem bijvoorbeeld het sprookje Repelsteeltje. Daar vertelt de bode van de koning hoe hij het gemene mannetje Repelsteeltje vond:
"Maar toen ik aan het eind van het bos de hoek omsloeg en langs een hoge berg kwam, waar de vos en de haas elkaar goedenacht wensen, zag ik een huisje.
En voor dat huisje brandde een vuur en om het vuur sprong een heel belachelijk mannetje."

Zon fragment heeft een archaïsche beeldende kracht en dat kun je aan de tekeningen zien.


Twee tekeningen zijn afkomstig van leerlingen uit groep 5 en éé tekening is van een beeldend kunstenaar:



Toen nu het meisje bij de koning werd gebracht, leidde hij haar een kamer binnen die vol stro lag.
Hij gaf haar een spinnewiel en een haspel en sprak: ga nu maar aan het werk en als je tussen vannacht en morgenochtend dit stro niet tot goud gesponnen hebt, dan moet je sterven.



De koningin schrok hevig en bood het mannetje alle schatten van het koninkrijk aan als hij haar het kind wilde laten behouden.
Maar het mannetje sprak: Nee, iets wat leeft is mij liever dan alle schatten van de wereld.



Maar toen ik aan het eind van het bos de hoek omsloeg en langs een hoge berg kwam, waar de vos en de haas elkaar goedenacht wensen.