lesontwerp
Stellen, werken met een schrijfplan

Ontwikkeling van een eigen mening is voor kinderen van belang
Onafhankelijkheid van waarden en normen van volwassenen en hun teksten ontwikkelen.
Ordenen van teksten lijstjes en aantekeningen.
Gebruiken van volledige zinnen.

Kerndoelen
De leerlingen kunnen een brief schrijven volgens algemeen geldende conventies.
De kinderen kunnen persoonlijke brieven schrijven.
Ontwikkelen van het verwoorden van zintuiglijke waarneming.
De leerlingen kunnen schrijven toepassen als middel om gedachten, ervaringen gevoelens en bedoelingen voor henzelf te ordenen.

De schrijvertjes krijgen tijd om schrijfplannen te maken
Tijd om na te denken over wat ze willen schrijven.
Daarna is er tijd voor het schrijven zelf en tenslotte wisselen ze met de groep uit wat ze geschreven hebben.
Weerwerk krijgen van een echt publiek helpt bij het herschrijven.

Het schrijven van 'lijstjes'
Een ordening in de hoeveelheid ervaringen aan brengen.
Het tweetalgesprek dat op de lijstjes volgt is in feite een voorbereiding voor het schrijven.

Spreektaal in schrijftaal omzetten
Een voorleesronde na afloop van een schrijfronde biedt de mogelijkheid om de schrijvertjes vragen van de groep te laten beantwoorden.

Een tekst op het bord bespreken en herschrijven completeert het proces
In de laatste fase is er ook meer gelegenheid voor zaken als een juiste spelling, interpunctie, lopende zinnen en dergelijke.

Sleutelbegrippen:
Mening: Ze ontwikkelen een eigen mening.
Onafhankelijkheid: Ze schrijven hun teksten onafhankelijk van waarden en normen van volwassenen.
Ordening: Ze ordenen teksten, lijstjes en aantekeningen.
Volzinnen: Ze gebruiken volledige zinnen.
Correspondentie: Ze leren brieven te schrijven.
Waarneming: Ze kunnen hun zintuiglijke waarneming verwoorden.
Planning: Ze leren werken met een schrijfplan.

Kerndoelen voor de bovenbouw:
Eerst denken en dan schrijven.
Kunnen werken met een schrijfplan en kladversies
Actief deelnemen aan tekstbesprekingen
Kunnen en durven associëren
Tijdsopbouw van een ervaring kunnen zien: wat gebeurt ervoor of erna
Weten hoe een tekst kan worden opgebouwd en wat de effecten daarvan zijn.
Begrijpend lezen en schrijven: kunnen denken en praten over wat er staat
Het verschil zien tussen het vertellen van een ervaring en het voorlezen van een tekst.
Synoniemen zoeken en gebruiken

Aan regels gebonden teksten schrijven als opstap naar vorm- en stijlontwikkeling.

Ontwikkeling van het verbeeldingsvermogen
Gemotiveerd zijn tot herschrijven en beter maken van een tekst.
Bewustzijn ontwikkelen van de lezers van een eigen tekst
Leren op welk moment je een verhaal laat beginnen en eindigen; alternatieven voor chronologie

Teksten bondiger en beeldender maken (bijvoorbeeld schrijven over momenten)

Begrip en aandacht opbrengen voor een tekst van een ander.
Experimenteren met verschillende schrijfvormen
Omzetten van een tekst in een dialoog.
Herschrijven van teksten in een andere stijlvorm, bijvoorbeeld als sprookje of als boze brief.

Voorbeelden uit (kinder)boeken herkennen en betrekken op een eigen ervaring.

Teksten selecteren op zelf vastgestelde criteria.

© Henk van Faassen